Robert Bresson
1901-1999
"Reżyseria filmu polega na łączeniu istot poprzez spojrzenie..."

  • Robert Bresson urodził się 25 września 1901 roku we Francji.
  • Początkowo planował zostać malarzem - ukończył nawet paryską Akademię Sztuk Pięknych. Ostatecznie jednak zdecydował się związać swoje życie zawodowe z kinem. Został scenarzystą, współpracował m.in. z Frederikiem Zelnickiem ("C'etait un musicien").
  • W latach 30-tych Bresson zrealizował swój pierwszy film krótkometrażowy pt. "Affaires publiques". Swoją pasję zmuszony był przerwać na czas wojny - do wojska wstąpił w 1939 roku i aż 18 miesięcy spędził w obozie jenieckim.
  • Do Paryża powrócił w 1941 roku.
  • Pełnometrażowym filmem fabularnym zadebiutował w roku 1943 - były to "Anioły grzechu", entuzjastycznie przyjęte zarówno przez krytyków, jak i publiczność.
  • Swój ostatni film pt. "Pieniądz" zrealizował w 1983 r., po czym zrezygnował z reżyserowania.
  • Zmarł w wieku 98 lat.
  • "Damy z Lasku Bulońskiego" oparte są na fragmencie powieści D. Diderota "Kubuś Fatalista i jego pan"
  • Bresson swoje poglądy na kino zawarł w pismach pt. "Notatki o kinematografie"
  • Główną rolę męską w "Łagodnej" gra Guy Frangin, 34-letni malarz, którego reżyser poznał na wystawie obrazów.
  • 1989 - nagroda za całokształt twórczości na MFF w Wenecji
  • 1983 - "Pieniądz" - nagroda dla najlepszego reżysera na MFF w Cannes
  • 1983 - "Pieniądz" - nominacja do Złotej Palmy na MFF w Cannes
  • 1977 - "Prawdopodobnie diabeł" - Nagroda specjalna Jury na festiwalu w Berlinie
  • 1977 - "Prawdopodobnie diabeł" - nominacja do Złotego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie
  • 1971 - "Cztery noce marzeń" - nominacja do Złotego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie
  • 1969 - "Łagodna" - Srebrna Muszla na MFF w San Sebastian
  • 1967 - nagroda honorowa w Cannes
  • 1967 - "Mouchette" - nagroda OCIC na MFF w Cannes
  • 1967 - "Mouchette" - nagroda Georgesa Meliesa
  • 1967 - "Mouchette" - nagroda "Prix-Inter-Club du Cinema"
  • 1962 - "Proces Joanny d'Arc" - Nagroda specjalna Jury na MFF w Cannes
  • 1960 - "Kieszonkowiec" - nominacja do Złotego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie
  • 1957 - "Ucieczka skazańca" - nagroda dla najlepszego reżysera na MFF w Cannes
  • 1951 - "Dziennik wiejskiego proboszcza" - nagroda specjalna festiwalu w Wenecji
  • Bresson uważał, że film powinien być dziełem od początku do końca autorskim, stworzonym wyłącznie przez artystę i w oparciu o jego wizję. Najważniejsza była dla niego forma, a dopiero poprzez nią wyrażała się treść.
  • Podstawowym celem filmu jako dzieła powinno być dotarcie do prawdy, w czym miały pomóc naturalna sceneria i brak interpretacji w przypadku gry aktorskiej. To dlatego reżyser zdecydował się zrezygnować z zawodowych aktorów na rzecz "naturszczyków"/amatorów. Aktor (model) musi całkowicie podporządkować się twórcy, musi odpowiadać psychofizycznie postaci, w którą się wciela i w związku z tym może pojawić się tylko w jednym filmie. Jak twierdził reżyser - "kiedy widzę film z zawodowymi aktorami, uciekam przerażony; zbyt tu pachnie "grymasem".
  • Bresson był zwolennikiem wielokrotnego powtarzania ujęć, a także odrzucania tych elementów, które mogą wpływać na fałszowanie prawdy. Jego filmy są pozbawione dynamiki, minimalistyczne, pozornie wyprane z emocji. Charakterystyczna jest oszczędność środków wyrazu, odrzucanie efektowności i widowiskowości.
  • Reżyser często sięgał po wielką światową literaturę - kilkakrotnie przenosił na ekran dzieła Dostojewskiego ("Na los szczęścia Baltazarze", "Kieszonkowiec", "Cztery noce marzeń", "Łagodna") czy Tołstoja ("Pieniądz"). Chętnie poruszał w swoich obrazach wątki związane ze świętością, bohaterstwem.
  • Bresson zwykle unikał stosowania kolorów w swoich filmach. Uważał, że kolor jest niebezpieczny, gdyż stwarza "fałszywy realizm". Dopiero w "Łagodnej" po raz pierwszy zastosował barwną taśmę - i nawet był zadowolony z efektu.
  • W filmach Bressona najważniejsze jest to, co poza kadrem - nie ma w tych filmach rozbudowanych dialogów, narracja jest ascetyczna, pozbawiona emocji, surowa, a na plan pierwszy wysuwa się "wewnętrzny głos", cisza, milczenie wyrażające całą gamę stanów emocjonalnych, odczuć, przeżyć ("istotą kina nie jest ruch, tylko bezruch"). Fabuła, akcja, wydarzenia odgrywają tu rolę drugorzędną.
  • Reżyser często wykorzystywał studium ludzkiej twarzy. Uważał, że jest ona zwierciadłem duszy - "w twarzach zawarte jest wszystko. Wierzę, że kamera może odczytać, co się dzieje w ludzkim wnętrzu. Musi być w tym celu skierowana wprost na twarz".
  • Bresson zazwyczaj rezygnuje z muzyki, kładąc nacisk na dźwięki naturalne.
  • 1943 - "Anioły grzechu" ("Les Anges du peche")
  • 1944 - "Damy z Lasku Bulońskiego" ("Les Dames du Bois de Boulogne")
  • 1950 - "Dziennik wiejskiego proboszcza" ("Journal d'un cure de campagne")
  • 1956 - "Ucieczka skazańca" ("Un condamne a mort s'est echappe ou Le vent souffle ou il veut")
  • 1959 - "Kieszonkowiec" ("Pickpocket")
  • 1962 - "Proces Joanny d'Arc" ("Proces de Jeanne d'Arc")
  • 1966 - "Na los szczęścia Baltazarze" ("Au hasard Balthazar")
  • 1967 - "Mouchette"
  • 1969 - "Łagodna" ("Une Femme Douce")
  • 1971 - "Cztery noce marzeń" ("Quatre nuits d'un reveur")
  • 1974 - "Lancelot z Jeziora" ("Lancelot du Lac")
  • 1977 - "Prawdopodobnie diabeł" ("Le Diable Probablement")
  • 1983 - "Pieniądz" ("L'argent")
  • Mielcarek M., Pawlak E.: Ilustrowany leksykon filmu europejskiego.
        Wydawnictwo KURPISZ S.A. Poznań, 2003.
  • FILM, nr 2/2000.
  • POWRÓT DO WYBORU | STRONA GŁÓWNA KMF
    Autor opracowania: Aleksandra Krupińska - MIA | E-MAIL