| |
|
|
| |
|
|
Lars von Trier urodził się 30 kwietnia 1956 roku w Kopenhadze;
Dorastał w mieszczańskiej rodzinie urzędniczej - jego rodzice byli zwolennikami liberalnego wychowywania dziecka i pozostawiali mu swobodę w decydowaniu o własnym życiu - to stało się przyczyną późniejszych problemów w szkole, gdyż mały Lars nie potrafił przyzwyczaić się do jej surowych wymogów;
Od 1974 roku studiował w Narodowej Szkole Filmowej w Kopenhadze;
Zaczynał od kręcenia filmów krótkometrażowych, a jego pierwszym długometrażowym filmem fabularnym był "Element zbrodni" (1984);
Zagrał w kilku swoich filmach, m.in. w "Epidemii", "Europie" (młody Żyd), "Tańcząc w ciemnościach" czy "Elemencie zbrodni" (recepcjonista) - zresztą jako aktor debiutował dość wcześnie: w 1968 roku zagrał główną rolę w szwedzko-duńskim serialu "Tajemnicze lato" (miał wówczas 12 lat);
Oprócz filmów fabularnych, von Trier nakręcił także kilka teledysków oraz wiele filmów reklamowych;
W 1992 roku razem z Peterem A. Jensenem (producentem "Europy") założył firmę produkcyjną o nazwie Zentropa.
| |
| |
|
|
| |
|
|
"Von" przed nazwiskiem dodał sobie sam;
Już w wieku 10 lat wiedział, że w przyszłości chce się zająć filmem - pierwszą kamerę (Elmo o formacie 8 mm) pożyczał od matki i szybko zaczął kręcić swoje własne filmy - największą jego pasją w dzieciństwie było montowanie filmowanych scen;
Pierwszy raz do szkoły filmowej próbował się dostać w wieku 17 lat - wówczas się nie udało;
Filmy, które wywarły na nim wielkie wrażenie to m.in.: "India Song" M. Duras, "Zwierciadło" Tarkowskiego, "Hiroshima, moja miłość" A. Resnais, "Dobro i zło" J. Letha, "Billy kłamca" J. Schlesingera, "Podróż po Włoszech" R. Rosselliniego, "Noc" M. Antonioniego, "Pięć łatwych utworów" B. Rafelsona, "Dotyk zła" O. Wellesa;
W "Europie" von Trier nawiązuje do "Zmierzchu bogów" Viscontiego oraz "Nocy myśliwego" Laughtona;
Część zdjęć do "Europy" kręcona była w Polsce - we Wrocławiu i w okolicach Szczecina;
Początkowo rolę Bess w filmie "Przełamując fale" miała zagrać Helena Bonham-Carter - aktorka wycofała się jednak z projektu tuż przed rozpoczęciem zdjęć. Natomiast główną rolę męską reżyser chciał powierzyć Gerardowi Depardieu, jednak aktor nie był zainteresowany występem w tym filmie;
"Element zbrodni", "Epidemia" i "Europa" składają się na tzw. "Trylogię Europejską", natomiast "Przełamując fale", "Idioci" i "Tańcząc w ciemnościach" - na "Trylogię Złotego Serca". Najnowszy film von Triera - "Dogville" - jest pierwszą częścią kolejnej trylogii, zatytułowanej "U, S i A";
Sceny wokalno-taneczne w filmie "Tańcząc w ciemnościach" były filmowane za pomocą stu statycznych kamer video;
Choreografię do "Tańcząc w ciemnościach" zrobił Vincent Paterson, znany ze swojej współpracy z Madonną (to on odpowiedzialny jest m.in. za choreografię do teledysku "Vogue");
Rola Grace w filmie "Dogville" została napisana specjalnie dla Nicole Kidman;
Von Trier cierpi na kancerofobię, czyli chorobliwy lęk przed zachorowaniem na nowotwór - oprócz tego panicznie boi się tłumów, ciasnych pomieszczeń, otwartych przestrzeni oraz zatłoczonych pojazdów.
| |
| |
|
|
| |
|
|
1980 - "Nocturne" - Grand Prix Festiwalu Filmów Studenckich w Monachium
1982 - "Obrazy wyzwolenia" - Grand Prix Festiwalu Filmów Studenckich w Monachium
1984 - "Element zbrodni" - Nagroda Komisji Technicznej na MFF w Cannes za "wybitny wkład artystyczny"
1991 - "Europa" - Nagroda Jury na MFF w Cannes
1991 - "Europa" - Nagroda Komisji Technicznej za "wybitny wkład artystyczny" (Cannes)
1995 - "Królestwo I" - Nagroda za reżyserię na MFF w Karlowych Warach
1996 - "Przełamując Fale" - Grand Prix na MFF w Cannes
1996 - "Przełamując Fale" - 3 Europejskie Nagrody Filmowe "Felixy"
1997 - "Przełamując Fale" - Nominacja do Oscara dla Emily Watson (w kategorii: najlepsza aktorka)
1997 - "Przełamując Fale" - Cesar dla najlepszego filmu zagranicznego
1998 - "Idioci" - Nagroda FIPRESCI (London Film Festival)
2000 - "Tańcząc w ciemnościach" - Złota Palma na MFF w Cannes
2000 - "Tańcząc w ciemnościach" - nagroda dla Bjork (najlepsza aktorka) w Cannes
| |
| |
|
|
| |
|
|
W pierwszych filmach:
częste posługiwanie się monologiem wewnętrznym ("Obrazy wyzwolenia", "Europa")
rezygnacja z jedności czasu i przestrzeni (brak jednoznacznych granic wywołujący poczucie nierealności - "Europa", "Element zbrodni", "Obrazy wyzwolenia") - brak linearnego rozwoju akcji
stosowanie długich ujęć
klimat oniryczny, zatarcie granic między snem i jawą
mieszanie zdjęć kolorowych i czarno-białych
zastosowanie tylnych projekcji i zatłoczonych kompozycji planu
Od 1995 roku manifest "DOGMA 95" - założenia:
zdjecia filmowe odbywają się w autentycznych wnętrzach i naturalnych plenerach (rezygnacja ze scenografii i rekwizytów)
dźwięk musi być rejestrowany jednocześnie z obrazem (muzyka może pojawić się tylko wówczas, gdy rzeczywiście rozbrzmiewa w filmowanej przestrzeni)
zdjęcia są kręcone z ręki (film nie rozgrywa się tam, gdzie jest umieszczona kamera, ale to kamera śledzi przebieg akcji)
film jest kręcony w kolorze
nie należy ustawiać świateł - zabroniona jest także optyczna deformacja oraz nakładanie filtrów
film nie może zawierać powierzchownej akcji (zabronione jest pokazywanie morderstw czy strzelanin)
należy unikać czasowych i topograficznych odstępstw (akcja powinna rozgrywać się "tu i teraz")
rezygnuje się z tzw. "kina gatunków"
taśma, na której kręci się film, powinna mieć format 35 mm
nazwisko reżysera nie powinno pojawiać się w czołówce
Zgodnie z tymi założeniami zrealizowany został film "Idioci".
| |
| |
|
|
| |
|
|
Filmy krótkometrażowe zrealizowane w latach 1967 - 1971:
"Turen Til Squashland"
"Nat, Skat"
"En Rovsy Oplevelse"
"Et Skakspil"
"Hvorfor Flygte Fra Det Du Ved Du Ikke Kan Flygte Fra"
"En Blomst"
Etiudy filmowe zrealizowane w latach 1979 - 1982
w trakcie studiów w Duńskiej Szkole Filmowej:
"Produktion I"
"Produktion II"
"Videoovelse" (monolog)
"Videoovelse" (dialog)
"Lars & Oles Danmarksfilm"
"Produktion III: Marsjas Anden Rejse"
"Produktion IV: Historien Om De To Aegtemaend Med Alt For Unge Koner"
"Danmarkovelsen" ("Lolita")
Filmy krótkometrażowe zrealizowane po 1976 roku:
1977 - "Ogrodnik Orchidei" ("Orchidegartneren")
1979 - "Menthe-La Bienheureuse"
1980 - "Nocturne"
1981 - "Ostatni Szczegół" ("Den Sidste Detalje")
1982 - "Obrazy Wyzwolenia" ("Befrielsesbilleder")
Filmy długometrażowe:
1984 - "Element Zbrodni" ("Frobrydelsens Element")
1987 - "Epidemia" ("Epidemic")
1988 - "Medea"
1991 - "Europa" ("Zentropa")
[recenzja]
1994 - "Królestwo I" ("Riget")
[recenzja]
1996 - "Przełamując Fale" ("Breaking The Waves")
[analiza]
1997 - "Królestwo II" ("Riget Ii")
1998 - "Idioci" ("Idioterne")
2000 - "Tańcząc w Ciemnościach" ("Dancer In The Dark")
[recenzja]
2000 - "D-Dag" (tv)
2003 - "Dogville"
[analiza]
2003 - "Pięć Nieczystych Zagrań" ("Five Obstructions")
[recenzja]
2005 - "Manderlay"
2006 - "Szef wszystkich szefów" ("Direktoren for det hele")
2007 - "Waszyngton" (Washington, - prod., trzecia część trylogii amerykańskiej)
| |
| |
|
|
| |
|
|
Bjorkman S.: Spowiedź DOGMA-tyka. Wydawnictwo Znak. Kraków, 2000.
| |
| |
|
POWRÓT DO WYBORU
|
STRONA GŁÓWNA KMF
Autor opracowania:
Aleksandra Krupińska - MIA
|
E-MAIL
|
