1. REGINA CHMIELAK
W wersji realistycznej, biorąc pod uwagę nasze polskie realia, wybór konkretnego utworu do adaptacji filmowej, byłby uwarunkowany mnóstwem ograniczeń, które, na dobrą sprawę zdyskwalifikowałby większość bardziej wymagających finansowo tytułów. Gdyby naprawdę mi się udało, pewnie wypadło by na jakiś skromny dramat z kilkoma bohaterami, dziejący się na pograniczach Warszawy i który zmieściłby się w przeciętnej wielkości naszych skromnych budżetów (co w sumie i tak byłoby sukcesem, bo zrobić własny "duży" film, który ludzie zobaczą w kinie, to nawet w dobie łatwo dostępnych kamer cyfrowych, wcale nie taka łatwizna). Tyle, że jak już gdybać i zmyślać, to stanowczo wolę wybrać dużo ciekawszą, acz, jednak w stukrotnie mniejszym stopniu prawdopodobną wersję - czyli sytuacje, w której mam do dyspozycji wielki hollywoodzki budżet ze świetną ekipą począwszy od aktorów i scenografów na mistrzach od efektów specjalnych kończąc. Noo, tak to można się bawić :). W tym wypadku wybrałabym książkę Clive'a Barkera - "Wielkie Sekretne Widowisko". Dla tych, którzy kojarzą Bakera jedynie z "Hellraiserem" i wczesnymi, stricte horrorowymi publikacjami, uprzedzam iż nie jest to czysty horror. To tutaj Barker po raz pierwszy dokonał pewnego rodzaju połączenia fantasy z grozą i erotyką, tworząc nowy podgatunek, w którym, po dziś dzień, jest niepokonanym mistrzem - dark fantasy. Ta niesamowita opowieść zaczyna się w pewnym zapomnianym przez świat miejscu - biurze przesyłek zaginionych w Omaha, którym pracuje Randolph Jaffe - prostak i życiowy przegrany o głęboko skrywanej ambicji osiągnięcia władzy, której, swoją drogą, nigdy nawet nie próbował nakarmić. Znudzony życiem, Jaffe, przeglądając niechciane listy w poszukiwaniu cennych załączników, powoli odkrywa inną, nieznaną, ale pociągającą go jak nic dotąd, tajemniczą twarz Ameryki. Rzadkie, często zakodowane, listy traktujące o konkretnych, niejasnych pojęciach: niejakiej Szkole, Sztuce, Morzu Snów i skrzyżowaniu światów doprowadzają go do obsesji. Gdy jego, węszący podstęp, pracodawca spróbuje go zwolnić, Randolph popełni pierwsze morderstwo i odtąd, nie zważając na konsekwencje, za wszelką scenę będzie próbował zdobyć, znaną mu z listów, potężną moc - Sztukę. Odtrącony, z powodu swej płytkiej i prymitywnej natury przez niejakiego Kissoona - strażnika bram do innego świata, Jaffe próbuje innego sposobu na osiągnięcie celu - przez naukę. Lata spędzone wraz z uzależnionym od narkotyków naukowcem Fletcherem nad próbami wyodrębnienia genu ewolucji skutkują powstaniem potężnej substancji - nuncjo. Po próbach z Raulem - małpą, która po zażyciu substancji staje się inteligentnym, mówiącym jak człowiek kompanem - Fletcher ma, jednak, wątpliwości czy tak potężną broń można oddać w ręce kogoś o duszy równie czarnej jak Jaffe. Próba zniszczenia substancji skutkuje wniknięciem nuncjo do organizmów zarówno Fletchera jak i Jaffe, którzy teraz, potężni niczym bogowie, stają się śmiertelnymi wrogami, toczącymi ze sobą wyrównaną, i wyczerpującą walkę o przyszłość Quiddity - Morza Snów. 20 lat później, w upalny dzień w Palomo Grave, czwórka spragnionych chłodu, młodych dziewcząt zatapia swoje nagie ciała w jeziorze. Po chwili zostają wciągnięte w potworny energetyczny wir. Wir, który zmienia te beztroskie dziewczęta w matki jeszcze nie narodzonych dzieci Jaffe (teraz już samozwańczego Dżaffa) i Fletchera. Dzieci, które, po latach, wraz z nimi będą kontynuować tę przerażającą, nie kończącą się wojnę. Uff. Nakreślenie głównej osi fabularnej zajęło mi trochę miejsca, a dalej jest jeszcze ciekawiej, bardziej pokrętnie i przede wszystkim epicko, bowiem "Wielkie Sekretne Widowisko" to po prostu, wielka, epicka opowieść. Walka Fletchera z Dżaffem rozwija się w serie nowych wydarzeń, pojawiają się zupełnie nowe wątki, postaci, światy, zmieniają się: akcenty, bohaterowie w swojej pierwszo- i drugoplanowej hierarchii, niektórzy zdradzają, zmieniają strony, a inni nawet nieoczekiwanie znikają ze sceny. Barker jest jak malarz, pokazujący nam, fragment po fragmencie, kawałki swojego wielkiego, pięknego płótna, które z każdą stroną rozrasta się i rozszerza odkrywając coraz to więcej niesamowitych, ukrytych w mroku, szczegółów. Dlaczego właśnie tę książkę wybrałam? Bo taki film chciałabym zobaczyć. Nie ugrzecznione pod nastolatki, jak prawie wszystkie produkty dzisiejszego wysokobudżetowego kina hollywoodzkiego, a mocne, bezkompromisowe, nie stroniące od brutalności i nagości fantasy dla dorosłych (oczywiście wypadałoby trochę ograniczyć przemoc i erotykę, ale tylko w granicach tak z.NC-17 do R:)). Wracając, do uzasadnienia: czytając "Wielkie Sekretne Widowisko" czułam się jakbym oglądała jakąś niesamowitą projekcję- pewnego rodzaju mistyczne połączenie nieposkromionej wyobraźni Burtona i Gilliama z przerażającą cielesnością Cronenbergiem, z domieszką komiksowości i horrorowej grozy z sennych koszmarów. Czegoś takiego jeszcze nigdy nie widziałam (a chciałabym to zobaczyć w kinie!). Barker perfekcyjnie lawiruje pomiędzy światem realnym, a fantastycznym i mimo, całej tej, fantazyjnej otoczki, bohaterami jego książki są zwykli ludzie z prawdziwymi lękami i motywacjami, ludzie z którymi bez problemu można się identyfikować. Tworzy fantastyczne i co ważne, bardzo obrazowe sceny, a fabuła którą kreuję oferuję zaskakujące zwroty akcji i rzadko kieruję się w stronę, której się spodziewamy. Dżaff zaprzęga do swojej armii tzw. Terata czyli ożywione i ubrane w obślizgłą formę koszmary przerażonych mieszkańców, a Fletcher, tymczasem, wspomaga się wyimaginowanymi postaciami z marzeń mieszkańców, czyli głównie postaciami z telewizji. Takiej wojny kino jeszcze nie widziało i pewnie nie prędko zobaczy. Cóż, marzyć można.


2. AGNIESZKA FRANUS
Gdybym mogła na chwile stać się reżyserem, z dużym budżetem i nieograniczonymi środkami sprzętowymi zrealizowałabym opowieść, która w ostatnim czasie najbardziej zapadła mi nawet nie tyle w pamięci co w wyobraźni. Jest to cześć Dzienników gwiazdowych Stanisława Lema. Z bogatego wachlarzu "usług" Ijona Tichego zekranizowałabym Podróż siódmą. Dlaczego akurat taki wybór? Bo on mnie nie ogranicza w żaden sposób. Mam przed sobą tylko czysty, futurystyczny tekst. A co ja z nim zrobię zależy tylko i wyłącznie od mojej wyobraźni. Nie zagłębiając sie w cześć "science", jest to opowieść o Ijonie, który podróżuje sam w swojej rakiecie, gdzieś w przestrzeni. Niestety mały meteor uszkodził jego pojazd na wskutek czego zepsuł sie ster. Aby to naprawić potrzebny jest drugi człowiek. I tak dryfując w przestrzeni, w nocy śpiącego Tichego przebudza inny mężczyzna, który mówi ze jest nim samym tyle ze... z jutra. Tichy biorąc go za nocna marę idzie dalej spać. Jak sie jednak dnia następnego okazuje rakieta wpada w pętle czasowa i cofa sie o dzień, tym samym Ijon spotyka siebie samego śpiącego. Dalsze losy podróżującego i pętli czasowej staja sie jeszcze bardziej skomplikowane z powodu kolejnych pętli. Powstaje wtedy wczorajszy Ijon, dzisiejszy Ijon, czwartkowy Ijon, piatkowy Ijon... Mam wrażenie, ze polskie kino ucieka od tematyki s-f. A to jest gatunek, który ma największy potencjał. Każdy szanujący sie, może nawet nie fan, a po prostu entuzjasta fantastyki naukowej powinien znać twórczość Lema. Dlatego tez wybrałam jego dzieło. Natomiast to, ze zdecydowałam sie na krótka opowieść z Dzienników jest wynikiem tego, ze w świecie filmów bardzo dużą role na nowo zaczynają odgrywać krótkie formy filmowe. Etiudy były bardzo znane i popularne w czasach młodości moich rodziców. Później nastały lata filmów fabularnych. Do dzisiaj praktycznie w szerokim (i niestety komercyjnym) świecie wciąż one królują. Ale dzięki chociażby youtube zaczęły powstawać coraz częściej filmy kilkunastominutowe. Wiele z nich to po prostu zabawa młodzieży z aparatem telefonicznym ale od tego wszytko sie zaczyna. Począwszy od nagłośnionej Katedry Baginskiego, młodzież zauważyła, że można przedstawić sensowną treść w kilka minut. I dzisiaj short film króluje w internecie. Dlatego spośród ton przeczytanej przeze mnie literatury wybrałam krótka opowieść. Bo wbrew pozorom, kilkunastominutowy film może okazać sie trudniejszy do zrealizowania od pełnometrażówki. Ale ile w tym czasie można zdziałać! Wizualizacja mojej wyobraźni byłoby dla mnie wyzwaniem. Wyzwaniem dla mojej wyobraźni. Bo jedynym ograniczeniem przy sci-fi jest własna wyobraźnia.


3. BARBARA ZAJĄC
Nie od dzisiaj wiadomo, że kino jest tą dziedziną sztuki, która ściśle związana jest z literaturą. Reżyserzy często sięgają po tworzywo literackie i przenoszą je na ekran. Niestety w Polsce istnieje jakaś dziwna moda, że jeżeli reżyser postanawia zekranizować książkę to zwykle jest to szkolna lektura. Aż strach pomyśleć co się stanie, gdy wszystkie zaliczane do kanonu lektury szkolne zostaną już przeniesione na ekran. Czyżby czekała na nas "Zemsta Boryny " lub nie daj Boże " Nad Niemnem 2?" Gdybym ja miała możliwość zrealizowania filmu, zekranizowania powieści, to niewątpliwie na szklany ekran przeniosłabym powieść Stefana Chwina "Złoty Pelikan". Opowieść o profesorze, który oblewa na egzaminie studentkę a później dowiaduję się, że dziewczyna najprawdopodobniej popełniła samobójstwo staje się początkiem szeregu zdarzeń, w wyniku których znany i ceniony wykładowca traci wszystko i staje się nędzarzem. Z pozoru historia o miłości, trudnych wyborach życiowych, o tym jak jedna nasza decyzja może zmienić całe nasze dotychczasowe życie, tak naprawdę jest pytaniem o kondycje ludzi we współczesnym świecie, o zasady i wartości, które dawno zdały się już zdezaktualizować. Uważam, że nakręcony na podstawie powieści Stefana Chwina film trafiłby i przemówiłby do widzów. Byłaby to bowiem historia, która dotykałaby aktualnych zagadnień, mówiłaby o problemach, które dotyczą nas i z którymi każdego dnia musimy się zmagać.