|
|
Szwedzka aktorka teatralna i filmowa. Reżyser i scenarzysta. Muza Ingmara Bergmana.
Wielka gwiazda lat 50-tych i 60-tych, nie tylko kinematografii skandynawskiej ale i światowej.
Współpracowała bowiem z największymi gigantami kina: Luchino Viscontim, Alain Resnais,
Vincente Minnellim, Marco Ferreri i oczywiście z Ingmarem Bergmanem. Kobieta o fizjonomii
anioła. Nieco zimna i tajemnicza, jak na prawdziwą Skandynawkę
przystało. Niewiarygodnie piękna i niesamowicie zdolna. O cudownym poczuciu humoru, jak
wspomina koleżanka po fachu Harriet Andersson. Laureatka wielu prestiżowych nagród, w tym
m.in. nagrody Prix collectif d'interpretation feminin w Cannes w 1958 r. za film "U progu życia"
(Nära livet). Pozostawiła po sobie trwały ślad w postaci wspaniałych i niezapomnianych kreacji
w filmach: "Tam, gdzie rosną poziomki" (Smultronstället, 1958 r.), "Sędzia" (Domaren, 1960 r.),
"Czterech jeźdźcow Apokalipsy" (Four horsemen of the apocalypse, 1961 r.), "Goście wieczerzy
Pańskiej" (Nattvardsgästerna, 1962 r.), "Milczenie" (Tystnaden, 1963 r.), "Wojna się skończyła" (La
guerre est fini, 1966 r.), "Godzina wilka" (Vartimmen, 1967 r.), "Rytuał" (Riten, 1969 r.), "Zmierzch
bogow" (La caduta degli dei, 1970 r.), "Szepty i krzyki" (Viskningar och rop, 1972 r.), "Dom uśmiechów"
(La casa del sorriso, 1988 r.)
Urodziła się w małej lapońskiej wiosce Solleftea jako córka rybaka. W 1945 r. przeniosła się
do Sztokholmu, by zapisać się na kurs tańca i rozpocząć naukę w Królewskim Teatrze
Dramatycznym (Dramaten). Zadebiutowała na scenie w wieku 19 lat rolą w sztuce Jeana Anouilh
Ardele ou la Marguerite w 1948 r. Na dużym ekranie zabłysnęła u najwybitniejszych twórców kina
skandynawskiego: Gustava Molandera (Karleken segrar, 1949 r.), Hasse Ekmana (Hjarter knekt,
1950 r.), Arne Mattssona (Nar karlaken kom till byn, 1950 r.), Stiga Olina (Hoppsan!, 1955 r.).
Pojawiła się także u boku Roberta Mitchuma w Szantażystach (Foreign intrigue, 1956 r.).
Prawdziwą karierę rozpoczęła jednak z chwilą poznania młodego wówczas Ingmara Bergmana
podczas jej występów w teatrze w Malmö. Szybko dostrzegł on naturalny wdzięk i wrodzoną
inteligencję aktorki. Razem nakręcili kilkanaście filmów, a niektóre z nich należą dziś do kanonu
arcydzieł filmowych. Ich ostatni wspólny film to "Po probie" (Efter repetitionen, 1984 r.).
W połowie lat 60-tych spróbowała swych sił za granicą, grając w produkcjach włoskich,
brytyjskich i francuskich. Współpracowała z aktorami: Charles Boyer, Glenn Ford, Dirk Bogarde,
Helmut Berger, Burt Lancaster, Lino Ventura, Richard Harris, Michele Placido, Tony Curtis, Yves
Montand, Michel Piccoli, Maurice Ronet. Od końca lat 70-tych coraz mniej jej w kinie a swój czas
poświęca gównie pisarstwu oraz reżyserii: "Pojedynczo" (En och en, 1977 r.) i "Pęknięte niebo"
(Brusten himmel, 1982 r.). Pojawia się jeszcze sporadycznie w produkcjach włoskich, ale bez
większego sukcesu. Na początku lat 90-tych wycofuje się z życia publicznego. Umiera 07 stycznia
2004 r. po długiej walce z rakiem.
Autor wspomnienia: Kinga Kubicka - Kubeczek
|
| |