ODKURZALNIA: Wigilijny show

Paramount Pictures / Mirage productions

Richard Donner – reżyseria
Michael Chapman – zdjęcia
Fredric i William Steinkamp – montaż
Danny Elfman – muzyka
Mitch Glazer i Michael O'Donoghue – scenariusz na podstawie powieści Charlesa Dickensa „Opowieść wigilijna”

Z kim, z czym?

	Bill Murray
	Karen Allen
	John Forsythe

	Robert Mitchum
	John Glover
	Bob Goldthwait

O kim, o czym?
Frank Cross to narcystyczny, samolubny i chciwy producent telewizyjny, który właśnie przygotowuje się do specjalnej, transmitowanej na żywo adaptacji „Opowieści wigilijnej” Dickensa. Sęk w tym, że Frank szczerze nienawidzi świąt (jak i otaczających go ludzi) i projekt ten jest dla niego jedynie nabijaczem kasy i przepustką do dalszej kariery. Niespodziewanie jednak, zupełnie jak u Dickensa, odwiedzają go trzy duchy...

Już zapomniałeś?
W momencie premiery film bardzo popularny – głównie w USA. Dziś wciąż cieszy się jako takim wzięciem, a od czasu do czasu można natrafić nań w telewizji. W Polsce raczej nie jest to znana pozycja.

Obejrzyj, bo:
To przede wszystkim kolejna fantastyczna kreacja Billa Murraya, który swoją energią dosłownie rozsadza ekran. To również jedna z ostatnich większych ról wielkiego Roberta Mitchuma, oraz świetny popis całej plejady mniejszych gwiazd na drugim planie (jak np. znany z „Akademii Policyjnej” Bobcat Goldthwait). Poza tym to znakomita komedia familijna (choć podszyta czarnym humorem i nieco mroczna) nadająca się do oglądania w każdej okazji, nie tylko podczas grudniowego świętowania. To także jedna z oryginalniejszych i lepszych adaptacji ponadczasowej historii Dickensa i po prostu bardzo dobry film, który przy okazji pokazuje nam nieco telewizyjnego świata od kuchni.

Co za scena!
- każda, w której pojawia się kolejny duch – każdy z nich jest inny, każdy dysponuje innymi mocami i każdy ma osobliwy charakter i jakże różne podejście do głównego bohatera, no i każdy równie mocno bawi, co straszy;

- Frank, cały czas nawiedzany przez duchy, próbuje omawiać podczas kolacji interesy z szefem (jeden wielki gag, który nikogo nie zostawia obojętnym);

- projekcja zwiastuna nowej adaptacji Dickensa by Frank Cross – jest krwawo, jest brutalnie, jest niezwykle kiczowato;

- no i finał, czyli sceny, w których Frank w końcu odkrywa prawdziwe wartości i odżywa na nowo;

Mają gadane!:

Lew Hayward: I was a captain of industry, feared by men, adored by women.
(Byłem szefem tej firmy – mężczyźni bali się mnie, a kobiety uwielbiały.)
Frank Cross: Adored? C'mon, let's be honest, Lew. You paid for the women.
(Uwielbiały? Bądźmy szczerzy, Lew. Ty płaciłeś za kobiety.)

James Cross: You know what they say about people who treat other people bad on the way up? (Wiesz co mówią o ludziach, którzy traktują innych źle w drodze na szczyt?)
Frank Cross: Yeah, you get to treat 'em bad on the way back down too. It's great, you get two chances to rough 'em up.(Taa, w drodze na dół także będą ich źle traktować. To świetnie, dostajesz dwie szanse, żeby ich objechać.)

Claire Phillips: Taxi. Can you get me to the IBC building in three minutes?
(Dowiezie mnie pan do budynku IBC w trzy minuty?)
Duch minionych świąt Bożego Narodzenia: Which floor?
(Które piętro?)

Frank Cross: I get it, you're here to show me my past and I'm supposed to get all dully eyed and mushy. Well forget it pal, you got the wrong guy. (Już rozumiem. Jesteś tu, aby pokazać mi moją przeszłość, a ja mam się niby cały rozkleić. Zapomnij, trafiłeś na złego faceta.)
Duch minionych świąt Bożego Narodzenia: That's exactly what Atilla the Hun said. But when he saw his mother, Niagra Falls.(Dokładnie to samo powiedział Attyla. Ale gdy zobaczył swoją matkę – prawdziwy wodospad Niagara.)

Frank Cross: Grace, put yourself down for a towel too.
(Grace, zapisz się też na ręcznik.)
Grace: What about my bonus?
(A co z moim bonusem?)
Frank Cross: Towel and a facecloth.
(Ręcznik i myjkę do twarzy.)

Córka: Mom, when are we gonna get a real Christmas tree?
(Mamo, kiedy będziemy mieć prawdziwą choinkę?)
Grace: When they're free.
(Kiedy będą je rozdawać za darmo.)

Fajne Fakty:
Pod koniec filmu Bill Murray wykrzykuje, podczas całego natłoku słów, zdanie: „Nakarm mnie, Seymour!”. To przytyk do innego filmu z jego udziałem – „Sklepik z horrorami” (vel „Krwiożercza roślina”).

W jednym ze swoich poprzednich hitów, „Ghostbusters”, Bill Murray nakazuje jednej z postaci, by ujadała jak psiak. W „Scrooged” stwierdza z kolei, że jest możliwym sprawić, aby kobieta szczekała jak pies.

W scenach epizodycznych można dostrzec w filmie wszystkich trzech braci Billa Murraya – Johna, Joela Murray and Briana Doyle’a.

Imię i nazwisko jednej z postac – Calvin Cooley, to odniesienie do jednego z prezydentów USA, Calvina Coolidge’a, który znany był ze swej oszczędności w słowach.

W jednej ze scen, Frank Cross obraża zespół kolędników – w jego skład wchodzą: Paul Shaffer, Miles Davis, David Sanborn i Larry Carlton, czyli (u)znani muzycy i twórcy wielu filmowych ilustracji.

Z kolei reżyser filmu, Richard Donner pojawia się pod koniec filmu, jako pracownik reżyserki – wraz ze swoim kuzynem, Stevem Kahanem.

Richard Donner był jednym z reżyserów oryginalnej serii „Wyspa Gilligana” – w jednej ze scen brat Franka, podczas gry towarzyskiej, zadaje pytanie odnośnie tego serialu. Z kolei w innej scenie, podczas teleturnieju „Frisbee” widać na planie drzewko z wyrytym nań sercem i napisem „Dick kocha Lauren”. Żoną reżysera jest producentka Lauren Shuler Donner.

„SOS Fantasmas” i „Os fantasmas Contra Atacam” – to odpowiednio kuriozalny tytuł portugalski i brazylijski tego filmu.

Kiedy Claire odwiedza Franka na początku filmu, podaje mu wizytówkę. Gdy Frank ją odbiera, widać wyraźnie, iż jego dłoń jest dziwnie kobieca. Natomiast napis na wizytówce głosi „Operation Reach Out”, ale gdy Frank odwiedza potem Claire, na drzwiach biura jest napisane „Operation Outreach”.

Gdy Frank wraz z Duchem minionych świąt Bożego Narodzenia cofa się do roku 1969, widzimy jak jego młodsza wersja wręcza Claire prezent – zestaw noży Ginsu. Tak naprawdę noże te weszły do sprzedaży dekadę później, a nazwa „Ginsu” powstała dopiero w roku 1983.

Inne Info:
Film był nominowany do Oscara za charakteryzację; oraz do nagrody Saturna w kategoriach: najlepszy aktor, najlepszy film fantasty i najlepsze efekty specjalne. Zgarnął także statuetkę BMI Film Music Award za najlepszą muzykę dla Danny’ego Elfmana.

Tagline filmu, głoszący: „Bill Murray z powrotem wśród duchów. Ale tym razem jest trzy do jednego.”, to oczywiste nawiązanie do dwóch części kasowego przeboju „Ghostbusters”, w którym aktor zagrał jedną z głównych ról.

Podczas napisów końcowych pojawia się nieoczekiwanie Bill Murray i strąca (niby ze swojej marynarki) poszczególne literki tytułu, które widnieją na środku ekranu.

Podczas jednego z ujęć, Carol Kane złapała za wargę Billa Murraya tak mocno, że aż ją rozdarła. Zdjęcia trzeba było przerwać na kilka dni.

Film kręcono w Nowym Yorku i w Toronto.

Przy budżecie 32 mln. ‘zielonych’, film zarobił w kinach i wypożyczalniach trzy razy tyle.

Amerykańska stacja TBS wyświetlała film w specjalnej edycji, mającej na celu załagodzić niektóre dialogi. Zmieniono i/lub pocięto także niektóre sceny, które zawierały tzw. „niepożądane treści”.

W 2003 roku film zajął 5 miejsce w rankingu przeprowadzonym przez brytyjski oddział sklepu Amazon na najlepszy świąteczny film wszech czasów.

Krótka Krytyka: Chwilami humor siada, finał można uznać za przesłodzony, a cała historia nie zaskakuje.

Jednym zdaniem: Świetna, ciepła opowieść z jajem dla tych większych dzieci.

Koledzy z podwórka: Groundhog Day / Home Alone / It's a Wonderful Life

Liczba seansu: 101 minut, czyli godzina i 41 minut.

Masz to w Polsce? Tak (DVD)

Ocena filmu:

Stopień zapomnienia:

Sympatyczne Strony:

http://www.imdb.com/title/tt0096061/ – tradycyjnie IMDb

http://www.trailerfan.com/movie/scrooged/trailer – trailer

http://www.youtube.com/watch?v=MFhxOzLsUZO – wywiad z Billem Murray'em