Bez Matrixa nie byłoby Aeon Flux?

No dobra, "Matrix" był rewolucją (reaktywacją zresztą też był) i ładnie wywrócił do góry nogami świat filmowego science fiction i gatunku cyberpunk. Czerpał ze wszystkiego; mitologii, Biblii, kultury popularnej, komiksu, Lema, Wuxii (azjatyckie filmy o tych co skaczą i fruwają) czy wreszcie z "Ghost in the Shell" Mamoru Oshii i "Akiry" Katsuhiro Otomo (o czym doniósł polski wydawca filmu na DVD słowami: "Bez Akiry nie byłoby Matrixa" - błędnie spolszczając napis z zachodniego wydania: "From the creators of Animatrix" ;). Każdy szanujący się kinoman wie, jak dużo zarzutów o plagiaty i kradzieże pomysłów stawiano Wachowskim. I kto mieczem wojuje, od miecza ginie, albowiem brat i siostra (ponoć jeden z Wachowskich przejawia chęć zmiany płci) muszą żyć z tym, że teraz to z ich "Matrixa" wszyscy bez pardonu kroją równo wzdłuż i wszerz, naśladując sceny latano-linkowe, zwolnione tempo strzelanin, zatrzymania akcji, kule radośnie przecinające powietrze powodując powstawanie fal powietrznych, czy w końcu eleganckie ubiory nienagannie wyglądających obrońców świata, z równie eleganckim grymasem na twarzy i gracją akrobaty rozwalających przeciwników. O ile jednak pierwsze naśladownictwa pod względem koncepcji wizualno-choreograficznej ("Equilibrium", "The One", "Underworld", "Romeo must die") czy parodie jak ta w "Scary movie" - były do przyjęcia i zaakceptowania, tak uparcie kontynuowane kopiowanie stylu "Matrixa" zaczyna powoli widzom (bo filmowcom chyba nie) wychodzić bokiem. Lot kuli w "Alone in the dark", "Bad Boys 2" czy "Immortal", to już jawna tendencja do zamieszczania gdzie popadnie, czegoś 'matrixowego'. I oto nadszedł film, który pokazuje, że choć konwencja i styl "Matrixa" wydawały się już zajechane do bólu, można wykorzystać je raz jeszcze... i zajechać jeszcze bardziej. Teraz na drugą nogę; najpierw był w Hollywood trend paskudzenia pięknych aktorek: Nicole Kidman z dziwnym, doklejonym nosem w "The Hours" dostała Oscara, ten sam czcigodny zaszczyt kopnął Charlize Theron za brzydką i odrażającą zabójczynię z "Monster". Mniej więcej w tym samym czasie, po drugiej stronie barykady stanęły seksowne panie, wciśnięte w obcisłe, skórzane / lateksowe stroje, w dodatku z karabinem w dłoni i bojowym nastawieniem do świata - Angelina Lara Jolie Croft z "Tomb Raider", Trinity z "Matrixów", Selena z "Underworld" i "Underworld: Evolution", Kobieta-Kot z "Catwoman" i Terminatrix z "Terminatora 3"...

    

Więcej wymieniać nie trzeba, podobnie jak w przypadku filmów czerpiących lub nabijających się z "Matrixa"; chodziło tylko o zasygnalizowanie pewnych zjawisk. Charlize Theron (jak wspomniałem) zdobyła Oscara za brzydotę i świetną grę aktorską jakby nie patrzeć, zatem spełniła się w roli poważnej, w ciężkim dramacie, ponurym filmie. Teraz zatem postanowiła spróbować swoich sił w kategorii leżącej na drugim biegunie gatunkowym, luźnej nawalance w obcisłym wdzianku i z niezmienną, elegancko ułożoną fryzurą, niezależnie od ilości przeciwników, intensywności walki, szybkości ucieczki i widowiskowości strzelanin - normalnie Taft na każdą pogodę. Do tego scenarzyści dodali mega zakręconą fabułę, która ni cholery nie jest interesująca, standardowo jakieś wyrocznie, jakieś w założeniu głębokie przesłanie, i wreszcie pseudoskomplikowane relacje łączące tytułową Aeon z nietytułowym Trevorem Goodchildem. A wszystko to w scenerii, którą możemy skojarzyć ze starą "Zieloną pożywką" czy nową "Wyspą" - sterylne wnętrza, bialutkie, gładkie wdzianka, gdzie świat kontrolowany jest przez niewidzialną siłę sprawczo-przywódczą, o której szarzy mieszkańcy miasta nie wiedzą i nie mogą wiedzieć nic - taki "1984" dla ubogich, czy raczej niewymagających. Film jest przede wszystkim przekombinowany i przegadany, a że dialogi są nieciekawe a los bohaterów nam obojętny - nudny. Mamy jednak a jakże, masę scen akcji. Szkoda tylko, że zmontowane są one tak, jakby montażystą był człowiek od montowania podkładów kolejowych, a nie taśmy filmowej. Szczególnie toporność montażu widać w strzelaninach (na szczęście nie przebito mułowatości scen akcji z "Ballistic"). Dziwne, zważywszy na fakt, że Peter Honess montował m.in. "Szybkich i wściekłych" i potterową "Komnatę tajemnic" - z całkiem dobrym rezultatem. Co jednak najbardziej drażni, to maniera głównej postaci "Aeon Flux", czyli Aeon Flux (Charlize Theron ze swoimi 177cm wzrostu nie stanowi raczej przykładziku filigranowej sylweteczki - my też zdrabniamy, a co), która usilnie stara się wyglądać w swoich kostiumach megasexownie, choć figurę ma zdecydowanie pozostającą w tyle za np. Kate Beckinsale (173cm wzrostu - idealik), która w latekstowym kostiumie z "Underworld: Evolution" niepodzielnie rządzi. Owszem, ma Charlize Theron buzię słodszą i po prostu ładniejszą od np. Carrie Ann Moss z "Matrixa", ale pod względem figury, przegrywa i z wachowską Trinity i z Halle Barry z nieudanego "Catwoman". A już najbardziej Theron przegrywa z oryginalną Aeon Flux znaną z serialu emitowanego w MTV, w którym to glówna bohaterka ma talię osy i nogi pająka. W tym miejscu mogą się pojawić pod moim adresem zarzuty, że krytyk filmowy (samozwańczy zresztą ;) bawi się jak małolat w notowania, która kobitka Hollywood jest sexowniejsza, zgrabniejsza i fajniejsza. Wiem, że może to wygląda jak artykuł z "BRAVO", ale skoro już Charlize Theron pcha się w rejony, gdzie właśnie walory zewnętrzne, a nie ciekawe wnętrze i dobre serce, będą bezlitośnie oceniane, to do moich praw należy przeprowadzenie takiego mało ambitnego konkursu piękności, który w tym miejscu zakończę. I teraz przeprowadzę sprytny nokaut techniczny filmu Karyn Kusamy, gdyż wezmę się za właśnie jego techniczną stronę. Otóż filmowcy zachłysnęli się ostatnimi laty czymś tak zwyczajnym jak sznurek. Sznurek, linka czy też inny przedmiot służący raczej do ciągnięcia niż pchania. W przypadku Charlize Theron i "Aeon Flux" wydaje się, że zaczepiono ją do linek pierwszego, a odczepiono ostatniego dnia zdjęć. Może Charlize była bardzo przywiązana do tych linek - ciężko powiedzieć. Gros scen akcji, gdzie Aeon skacze, biega i wspina się na ściany, wygląda bowiem tak, jakby ta poważna skądinąd aktorka, machała nogami i rękami sobie, a operatorzy linek bujali ją sobie, co w ogólnym rozrachunku dało efekt pokraczności. Sceny ukazujące ekwilibrystyczne zdolności bohaterki zdecydowanie lepiej wyglądaly w animowanej wersji "Aeon Flux" z MTV - może dlatego, że tam obeszło się bez sznurka. Rozumiem, że linki wycina się później z filmu i ich nie widać, ale na Bożka Biomechaniki (to z "Blade Runner") czyż nie widzą realizatorzy, że sztuczny, nienaturalny i przeciągnięty ruch aktorów pozostaje? Jako przykład polecam sekwencję skakania nad dość ostrym trawnikiem. Niektóre ujęcia wyglądają na kiepski żart z inteligencji widza, który bez trudów dostrzega nieporadność ruchów aktorów zawieszonych na sznurkach, która w zamierzeniu miała wyglądać na ich supersprawność fizyczno-akrobacyjną. Autentycznie w wielu miejscach komentowałem w duchu te tandetne sceny słowami: "Bodaj Wam te linki popękały" - a wcale nie życzę źle obsadzie "Aeon Flux", bo może jeszcze kiedyś Ci dobrzy ludzie zagrają w jakimś lepszym filmie. Nie, jeszcze nie dam spokoju obsadzie; co w tym wszystkim robią tak poważni aktorzy jak Frances Mcdormand i Pete Postlethwaite, ten drugi w stroju przypominającym wielki naleśnik owinięty wokół niego. Ale cóż, skoro wcale niezły Christian Slater zgodził się zagrać u Uwe Bolla w porażkowym "Alone in the dark", to i Theron i Postlethwaite i McDormand można wybaczyć występ w zupełnie chybionym projekcie jakim jest "Aeon Flux". Może aktorzy lubią po prostu zanurkować sobie czasem do dna, żeby później ponownie wspinać się na szczyty. Może takie filmowe koszmarki to dla nich jakaś forma wczasów, odpoczynku, ucieczki w coś lżejszego, mało ambitnego, miejscami po prostu głupiego. W tym miejscu zatem jedna prośba, niech więcej nie zabierają ze sobą na takie wczasy nas, widzów.

AEON FLUX Gatunek: akcja, przygoda Rok prod: 2005 USA Czas trwania: 93 min Reżyseria: Karyn Kusama Scenariusz: Phil Hay & Matt Manfredi Zdjęcia: Stuart Dryburgh Muzyka: Graeme Revell Obsada: Charlize Theron, Marton Csokas, Jonny Lee Miller Autor recenzji: Rafał Donica - DUX

Klub Miłośników Filmu, 6.02.2006