"W samo południe" i "Rio Bravo" to chyba najlepsze przykłady na 'coś złego wisi w powietrzu'; w tym pierwszym, szeryf musi samodzielnie stawić czoła groźnym przestępcom, którzy w kole 12:00 mają przybyć do miasteczka, w celu 'wywarcia na nim srogiej pomsty w zapalczywym gniewie'. Szeryf jest sam, nikt nie kwapi się by pomóc mu w z góry skazanym na porażkę starciu. Kluczy zatem po miasteczku przez cały film, rozmawiając z ludźmi; w końcu, gdy wybija 12:00 staje samotnie do nierównej walki. Podobna historia ma miejsce w "Rio Bravo", gdy szeryf i pijak pilnując w areszcie jednego z bandziorów, czekają przez 3/4 filmu na przybycie reszty jego bandy, której będą musieli się przeciwstawić w emocjonującym i wybuchowym finale, skutecznie burzącym narracyjny, dotychczasowy spokój. Japoński "Harakiri" to z kolei największy kontrast między usypiającą formą niemal całego filmu, a dynamicznym, krwawym i choreograficznie genialnym zakończeniem, w którym samotny Ronin dzielnie stawia czoła zastępom samurajów.

100 minut filmu to tylko i wyłącznie retrospekcje i opowieści mozolnie i z namaszczeniem snute przez bohaterów; krótki, piekielnie szybko rozegrany finał to zatem dla widza wielkie zaskoczenie, ale i wielka nagroda za to, że dzielnie dotrwał do końca. Budowanie nastroju za pomocą jedynie opowiadania o przeszłości bohatera (swoisty dramaturgiczny fundament wylewany pod końcową 'akcję'), to nie tylko domena znakomitego "Harakiri", ale i jednego z najlepszych antywesterów w historii kina: "Bez przebaczenia", gdzie podstarzałych bohaterów mających już za sobą najlepsze (czy raczej najgorsze) czasy, poznajemy tylko ze szczątkowych opowieści, z których nie do końca wiemy które są prawdą, a które ubarwionymi poprzez przekazywanie z ust do ust legendami, nie mającymi nic wspólnego z rzeczywistością. W "Bez przebaczenia" każde słowo niemal, każda wzmianka o czynach bohaterów (w szczególności Williama Munny) ma za zadanie wzmóc w widzu zainteresowanie postaciami i emocjonalnie przygotować go pod dramatyczny i wgniatający w fotel finał, gdzie jedne mity padają, a inne potwierdzają się z nawiązką. Dokładnie ten sam 'myk' zastosowano w "Bezprawiu"...


...Kevin Costner bowiem, garściami czerpał z wyżej wymienionych filmów. Jego bohater, zgorzkniały kowboj z niejasną (krwawą) przeszłością to człowiek próbujący wreszcie żyć spokojnie, pasać po prostu bydło, mieć przyjaciół i czuć wolność na bezkresach prerii. Tylko ze strzępów informacji dowiadujemy się, że w Charlim Waite siedzi uśpiony diabeł wcielony i że prawdopodobnie, lepiej nie wchodzić mu w drogę. Jest też pewien zły zabijaka, który ponoć nie ma sobie równych (kończy żywota w dość nieoczekiwany sposób) i pokaźna banda miejscowych złych charakterów, oraz oczywiście punkt zapalny akcji, czyli konflikt naszych bohaterów (Waite i Boss Spearman) z owymi miejscowymi, trzymającymi miasteczko i mieszkańców w garści.

Podobnie jak w wyżej wymienionych filmach, akcja rozwija się powoli, konsekwentnie budując nastrój i zapoznając nas z osobami dramatu. Nie będę jednak ukrywał, że film Costnera nieco słabiej sprawuje się na polu budowania napięcia, szczególnie w porównaniu ze znakomitymi prekursorami, z których Kevin (z zadowalającym mimo wszystko rezultatem) 'ściągał'. I choć 3/4 "Bezprawia", widza nieco nudzi (choć jeśli dać się ponieść nieco ospałemu klimatowi - film ogląda się naprawdę nieźle!), tak końcowa strzelanina stawia już każdego na równe nogi i nie daje wytchnienia przez ponad 15 minut, bo tyle trwa ta, zrealizowana z niezwykłym pietyzmem i polotem, realistyczna wymiana ognia. Znajdziemy tu przede wszystkim nowatorskie ujęcia; w jednym z nich kamera podąża za bronią Charliego, którą rozbija szybę i bez wahania strzela do wroga, a z lufy unosi się dym, który niemal wszystko przesłania. W innym, potężny strzał przez ścianę szopy niemal wyrywa z butów jednego z 'czarnych charakterów'.