Klub Miłośników Filmu | CZOŁÓWKI WYTWÓRNI FILMOWYCH

Universal Studios Inc.

Rok założenia - 1909 (jako Yankee Film Company)

Najsłynniejsze filmy:

- Dracula (1931)
- Frankenstein (1932)
- Spartakus (1960)
- Ptaki (1963)
- Żądło (1973)
- Szczęki (1975)
- Łowca jeleni (1978)
- Blues Brothers (1980)
- E.T. the Extra-Terrestrial (1982)
- Powrót do przyszłości (1985-1990)
- Park Jurajski (1993)
- Lista Schindlera (1993)
- To właśnie miłość (2003)
- King Kong (2005)
- Monachium (2005)
- Lot 93 (2006)

Krótka lekcja historii

W 1905 roku amerykański imigrant z Alzacji Carl Laemmle sprzedał swój sklep z odzieżą i zadziwiony wpływami kasowymi z kin, kupił kilka z nich. Aby nie płacić Edisonowi za wyświetlanie jego produkcji, postanowił robić je samemu. Tak doszło do powstania Yankee Film Company w czerwcu 1909 roku. Po kilku zmianach szyldu, w 1912 firmę nazwano Universal Film Manufacturing Company. Laemmle propagował wymienianie obsady w napisach i eksponowanie gwiazd, przyciagających widzów. W roku 1915 powstaje największa ówczesna wytwórnia filmowa świata Universal City Studios. W 1926 roku firma otwiera swój niemiecki oddział, zamknięty po kilku latach z powodu nacisków nazistów. W 1928 roku Carl Laemmle, Jr otrzymuje od ojca na swe 21. urodziny cała firmę i kontrolę nad nią. Efektem były inwestycje w sale kinowe i wprowadzenie dźwięku. W 1931 roku Laemmle, Jr rozpoczął produkcję klasycznych horrorów z Frankensteinem, Draculą, Wilkołakiem i Mumią. Wielki Kryzys, inwestycje i kosztowny film "Show Boat" zmusiły rodzinę Laemmle do zaciągnięcia pożyczki a potem sprzedania Universalu wierzycielowi bankowemu. W czasie wojny produkowano tanie westerny i melodramaty. Po wojnie Brytyjczyk J. Arthur Rank kupił 1/4 udziałów Universalu i połączył go z International Pictures, tworząc Universal-International Pictures Inc. z założycielem IP Williamem Goetzem na czele.

W 1952 roku Universal kupił Milton Rackmill, właściciel wytwórni płytowej Decca Records. Kolejne kłopoty finansowe, związane z konkurencją telewizji, zmusiły Universal do sprzedania hali zdjęciowych firmie MCA, która ostatecznie kupiła Universal w połowie lat 60. Lecz rozwój pod nowymi skrzydłami znów został zastopowany przez telewizję, dla której W latach 70. Universal produkował filmy. Wówczas Universal wespół z Paramountem stworzyli Cinema International Corporation, firmę dystrybuującą na cały świat filmy obu wytwórni. Kiedy w 1981 roku do biznesu włączyło się MGM, utworzono firmę United International Pictures (MGM wypisało się z tego interesu w 2001 roku, na rzecz dystrybucji przez Foxa). Choć seryjnie produkowane kasowe hity Spielberga postawiły firmę na finansowe nogi, w 1990 Lew Wasserman sprzedał MCA/Universal japońskiemu potentatowi elektronicznemu Matsushita Electric. Wytwórnia zmieniła nazwę na Universal Studios Inc. Pięć lat później Matsushita sprzedała kontrolny pakiet akcji Universalu kanadyjskiemu producentowi alkoholi Seagram. Gorzelnicy wymyślili sobie własne imperium medialne, kupili wytwórnię płytową Polygram i założyli MCA/Universal Home Video Inc. do dystrybucji kasetowej własnych produktów. Lecz statecznym producentom wódki nie pasował chwiejny klimat finansowy wytwórni filmowej, więc sami sprzedali się francuskiemu potentatowi medialno-spożywczemu Vivendi. Z kolei Vivendi w 2004 roku sprzedał 80% akcji Universalu firmie General Electric, części koncernu NBC. Od tej pory firma nosi nazwę NBC Universal, ale cześć firmy, odpowiedzialna tylko za kręcenie filmów, pozostała pod nazwą Universal Studios Inc. W 2006 roku szefowa Universalu Stacey Snyder przeszła do DreamWorks. Zastąpił ją doświadczony Marc Shmuger. Obecnie większość filmów Universalu to koprodukcje z mniejszymi studiami, jak Imagine Entertainment, Amblin Entertainment, Morgan Creek Productions, Working Title Films, czy StudioCanal.

Czołówki na przestrzeni lat

Pierwsze nieme filmy Universalu zaczynały się planszą "Carl Laemmle Presents". W kilku filmach planszę tę uzupełniało logo z kulą ziemską i nazwą wytwórni. Na przełomie dekad 20.i 30. m.in. "Frankenstein" kończył się planszą "It's a Universal Picture".

Ta czołówka pojawiła się na początku lat 30. wraz z ekspansją kina dźwiękowego. Tylko wtedy bowiem można było usłyszeć warkot silnika samolotu, odsłaniającego napis "A Universal Picture".

Po bankructwie Laemmlego, Jr nowi właściciele rozpoczynali filmy planszą "The New Universal Presents". Nową czołówkę, z literami krążącymi wokół globu, wykonał autor efektów specjalnych John Fulton, przy pomocy modeli z pleksiglasu, wg projektów Alexandra Golitzena. Muzykę napisał Jimmy McHugh. Podkoloryzowana do sepii wersja tej czołówki otwierała kreskówki wyprodukowane w latach 40. w Universalu. Ta czołówka wracała po latach przy okazji filmów "z epoki": "Żądło" czy "Umarli nie potrzebują pledu".

W 1946 roku, gdy Universal połaczył się z International Pictures, powstała nowa czołówka z obracającym się globem na tle gwiazd, ze zmienioną nazwą wytwórni na Universal International. Wykonano także wersję kolorową, 3D, a po roku 1954 przedłużono ją o planszę "A CinemaScope Production". Czołówka obowiązywała do roku 1963.

Do roku 1990 wykorzystywano najbardziej znaną wersję czołówki Universalu, z powiększającą się planetą, otoczoną dwoma pierścieniami. Animację uzupełniały napisy "A Universal Picture" lub "A Universal Release" oraz "An MCA Company". Wersja szerokoekranowa była dłuższa od telewizyjnej. To najdłużej używana wersja logo wytwórni w historii kina.

W 1990 roku, na 75-lecie wytwórni, firma The Chandler Group wykonała nową, cyfrową czołówkę z Ziemią na tle gwiazd i napisem UNIVERSAL okrążającym glob. Dodano okolicznościowy napis "75th Anniversary". Całość poprzedzono wcześniejszymi czołówkami, lecz bez "Universal International". James Horner napisał wspaniały motyw orkiestrowy.

W 1997 roku wykonano nową cyfrową czołówkę. Tym razem przerobiony stylistycznie widok Ziemi rozjaśnia fala światła, podobna do "efektu Genesis" ze "Star Treka II". Logo Universalu zostało wzbogacone. Równie wspaniały motyw muzyczny napisał Jerry Goldsmith. W 1999 roku, pod koniec czołówki dodano adres strony www.universalstudios.com

Wybrane wariacje czołówek

"E.T. 20th Anniversary"
na logo najeżdża rower Elliotta, pojawiają się okolicznościowe napisy, motyw muzyczny Goldsmitha w adaptacji Johna Williamsa, kończy się tematem z "E.T."

"Ptaki"
na szarym tle prosta plansza, zawierająca kulę ziemską i napis Universal Pictures presents - filmy Hitchcocka nie potrzebowały niczego więcej

"Wodny świat"
w tej zrobionej od nowa czołówce dodano czapy lodowe, które po zniknięciu logo topnieją zalewając Ziemię, przy jednoczesnym najeździe kamery

"Van Helsing"
czołówka stopniowo redukuje się do czerni i bieli, by pod koniec zamienić się w kulę ognia, przechodzącą w widok płonącej pochodni

"Marnie"
stylizowana plansza w obwódce, z napisem "Universal presents", przechodząca w podobne plansze z listą płac, za pomocą efektu przewracania kartek w książce

"Coś"
prosta plansza w stylistyce napisów początkowych; czołówka wytwórni pojawia się dopiero po napisach końcowych.

zwiastun "Van Helsinga"
logo Universalu, w którym zamiast Ziemi jest Księżyc, efektownie zmienia się w smugę dymu na nocnym niebie

"Doom"
zamiast Ziemi czerwony Mars, zamiast muzyki efekty dźwiękowe z filmu, po zniknięciu nazwy wytwórni kamera wykonuje dojazd do powierzchni planety