Klub Miłośników Filmu | Kino grozy...
Strona główna KMF

    Niewątpliwie najwięcej kultowych filmów można zaliczyć do gatunku kina grozy. Horrory często są ignorowane przez poważnych krytyków, czy zwykłych widzów, a potrafią w tzw "drugim obiegu" być na topie przez wiele lat. Filmów tych praktycznie nie znajdziemy na listach box-office, a sporadycznie trafiają do kin (chyba, że mamy na myśli kina samochodowe). Najczęśiej pojawiają się na kasetach video (teraz również DVD), a czasem nawet w nie do końca legalnym obiegu. Dobrym przykładem jest "Cannibal Ferox" zakazany w 31 krajach, a mimo to bardzo dobrze znany fanom kina gore. Wiadomo, "zakazany owoc" smakuje najbardziej...

    W USA wydawane sa przeróżne pisma przeznaczone dla fanów. Najbardziej znane to oczywiście "Fangoria" i "Cult Movies". Oba pełne ogloszeń firm sprzedających półlegalnie kopie filmów, których żaden dystrybutor nie zdecydował się wydać w USA. Nikogo nie dziwią nagłówki typu "Tapes of Terror", "Video Screams", "Tropic Twilight Company". Kupno takiej taśmy za około 10-15$ to jedyna możliwość obejrzenia konkretnych tytułów. Ich twórcy też są raczej zadowoleni, że ich dzieło trafia do dość dużej grupy ludzi. I to nie przypadkowych kinomanów, którzy gdyby wzięli taką kasetę z wypożyczalni, najprawdopodobniej wyłączyliby film po 20minutach (o ile nie wcześniej). Ale fanów, znawców gatunku lubujących się w tego typu rozrywce. Jest także szansa, że jeśli film osiągnie sukces w tym kręgu, to później jakiś dystrybutor zdecyduje się go wydać legalnie. Ostatnio bardzo popularna jest specjalna edycja DVD większości dzieł włoskiego mistrza horroru Dario Argento. Reżysera o którym w latach 80tych mało kto słyszał w Stanach, mimo iż jego twórczość sięga końca lat 60tych. Dzisiaj nie wyobrażam sobie miłośnika filmów grozy, który nie oglądał przynajmniej jednego jego filmu. Ostatnio jakże kultowy stał się przebój "Blair Witch Project", po jego obejrzeniu niektórzy faktycznie uwierzyli że to prawdziwa historia. Powstały trzy gry komputerowe, a najwierniejsi fani zaczęli jeździć do miasteczka Burkittesville, z którym związana jest legenda wiedźmy.


MONSTER MOVIES



To jak sama nazwa wskazuje filmy, w których główną atrakcją są przedziwne stwory, monstra. Najsłynniejszym przykładem jest zapewne znana wszystkim Godzilla. Najwięcej tego typu filmów powstało w latach 50tych.

"Blob" (1958) - głównym sprawcą zamieszania jest tytułowy Blob - Maź. Szerszej publiczności znany powinien być remake z 1988r.
"Creature From the Black Lagoon" (1954) Najsłynniejszy film lat 50tych "Potwór z czarnej laguny" Jacka Arnolda. Bohater jest połączeniem człowieka, ryby i płaza. Wzrostem wprawdzie się nie wyróżnia, lecz mimo to wzbudza przerażenie u kąpiących się niewiast. W oryginalnej wersji film trójwymiarowy, cieszył się ogromnym powodzeniem w kinach. Powstały również dwie kolejne części.
"From Hell It Came" (1957) Film z dość nietypowym potworem, którym jest... pieniek drzewa! Brzmi to dość głupio, ale zaręczam, że oglądanie mordującego pieńka jest "potwornie" zabawne :)
"Attack of Giant Leaches" (1959) Reżyserem tego filmu o zabójczych pijawkach jest Bernard Kowalski, a producentem sam Roger Corman. Film niezły dopóki nie pojawiają sie na ekranie tytułowe pijawki ;)

TROMA

    Zdecydowanie najbardziej kultowa wytwórnia filmowa. Powstają w niej nieprzerwanie filmy od lat 70tych. Wprawdzie specjalizuje się w krwawych horrorach, czy monster movies, ale również kręci np. komedie erotyczne. Powinna być większości znana, przynajmniej z nazwy, bo nieistniejący już kanał Wizja1 przez prawie rok raczył nas co niedzielę filmami Tromy. Tytuły filmów są często bardzo dziwaczne np. "Zemsta toksycznego mutanta", "Maniakalne pielęgniarki w poszukiwaniu ekstazy", "Tromeo i Julia", "Surfujący naziści muszą umrzeć" itp.
    Jednak bardzo ciekawym i kontrowersyjnym filmem, a zarazem najbardziej kultowym (może oprócz "Tromea i Julii") jest "Bloodsucking Freaks", który mimo zapowiedzi Wizja1 niestety bała się pokazać polskim telewidzom. Film był oprotestowany przez różne organizacje kobiece na początku lat 80tych. Sardu porywa młode kobiety, by poddawać je przeróżnym torturom, gwałcić i mordować na oczach widzów w prywatnym teatrzyku. Bardzo krwawe i okrutne, ocierające się miejscami o pornografię. Ale z drugiej strony przepełnione czarnym humorem, a scena wysysania mózgu przez rurkę wetkniętą do głowy przeszła do historii kina gore. Dodatkowo pikanterii dodaje fakt, że aktor grający główną rolę Seamous O'Brien wkrótce po zakończeniu zdjęć do filmu, został brutalnie zamordowany. Wydane przez Trome DVD jest dla mnie jednym z najlepiej wydanych filmów na tym nośniku, z całą masą dodatkowych atrakcji. Znany jest również pod innymi tytułami np. "House of the Screaming Virgins" czy "Incredible Torture Show".

KINO JAPOŃSKIE

    Bardzo, bardzo brutalne. Nie jest to jednak sos gore, gdzie krew tryska z ekranu, ku uciesze widzów, ale raczej przemoc niezwykle realistyczna.
    Najbardziej znane horrory z kraju kwitnącej wiśni, które zdobyły uznanie na swiecie, to "Tetsuo 1,2" "Ring 1,2", "Evil Dead Trap" czy okryta złą sławą seria "Królik doświadczalny" Horror obecny jest także w manga/anime, czego najlepszym przykładem jest ciesząca się niezwykłym powodzeniem seria "Urotsukidoji".

DRIVE-IN MOVIES

'Wizard of Gore' Herschella Gordona Lewisa


    Kina samochodowe, mające specyficzną publiczność i specyficzne filmy. Oprócz wielu tzw. "różowych filmów" pokazują też filmy grozy, najczęściej monster movies. Ma być śmiesznie, kiczowato, lecz nie za brutalnie. Filmy gore puszczane są sporadycznie. To wlaśnie najgorszy reżyser świata (myślę, że jednak Ed Wood plasuje się na zaszczytnym drugim miejscu) Herschell Gordon Lewis pokazywał tam swoje filmy.
    Niestety wydaje mi się, że kina samochodowe najlepszy okres mają już za sobą. Złota era lat 60-70tych bezpowrotnie minęła, a z początkiem lat 80tych "złe" filmy można już było oglądać w domu na magnetowidach.



GORE


    Określane czasem splatter, lub slasher. Filmy bardzo krwawe, gdzie zazwyczaj kolor czerwony dominuje przez wiekszą część obrazu.
    Jednak często realizowane są na wesolo. Słynne dzieła Petera Jacksona jak "Bad Taste" czy "Martwica mózgu" bardziej śmieszą widza niż straszą. Element gore występuje wprawdzie w większości filmów grozy (przynajmniej tych od 18 lat), ale tutaj pełni rolę dominującą. Ale są też obrazy bardziej poważne w swojej wymowie jak "Burning Moon", "Cannibal Ferox", "Nekromantik" czy "Zombie".
    Czasami nawet, by nie bylo wątpliwości słowo "gore" występuje w tytule filmu jak "Gore Whore", "Gorgasm", "Gorotica", "Wizard of Gore", "Gore-Gore Girls". Tytuły "Violent Shit" czy "Video Violence" też sugerują jaki rodzaj filmu obejrzymy.

CAMP


Filmy które szokowały i przełamywały bariery zwłaszcza w latach 70tych. Od tego typu filmów zaczynał David Cronenberg, czy Abel Ferrara.
Kilka najbardziej znanych tytułów:

"Texas Chainsaw Massacre" (1974) Głośny debiut Tobe Hoopera, opowiadający o rodzince kanibali z Leatherface'm na czele. Powstaly trzy kolejne części, jednak tylko pierwsza zasługuje na ogromne uznanie. Ludzie przyzwyczajeni do monster movies i niewinnych horrorów Hammera byli zszokowani. Zło jeszcze nigdy nie było takie realne, nie było tak blisko.
"Last House on the left" (1972) Równie głośny, choć mniej znany debiut Wesa Cravena. Bardzo realistycznie i brutalnie przedstawiona historia dwóch nastolatek, które wpadły w ręce bandy złoczyńców. Reżyser ten także przedstawił swoją odpowiedź na "Teksańską Masakrę..." Hoopera, kręcąc dwie części "Hills Have Eyes" również o kanibalach.
"Noc żywych trupów" (1968) Jeden z pierwszych filmów, w którym wyraźnie widoczne są elementy gore (nie biorę pod uwagę eksperymentów w latach 30tych Dwain Espera). Bardzo udany debiut George A. Romero, a zarazem jego pierwsza część słynnej trylogii o Zombie. Mimo, że jest czarno-biały (a może właśnie dlatego) i powstał ponad 30 lat temu, ciągle nieźle straszy.

BLAXPLOITATION





Filmy przeznaczone głównie dla czarnoskórej publiczności. Dla nich zapewne kultową aktorką jest odkryta na nowo przez Tarantino w "Jackie Brown" Pam Grier. Przeważnie były to obrazy sensacyjne, typu "Shaft", jednak również sporo horrorów. Np. słynny "Blacula", czy "Blackenstein".







KINO WŁOSKIE


To przede wszystkim trzy nazwiska wielkich reżyserów filmów grozy: Dario Argento, Lucio Fulci i Mario Bava. Jeśli miałbym wybierać, to najbardziej cenię tego pierwszego, zwłaszcza za filmy z lat 80tych ilustrowane niesamowitą, elektroniczną muzyką zespołu Goblin.
Większość jego dzieł należy do nurtu "gialli" czyli połączenia horroru z thrillerem. Zazwyczaj mamy jakiegoś mordercę, którego główny bohater próbuje schwytać. Najlepsze filmy Argento to "Suspiria", "Deep Red" i "Tenebrae". Ostatnio cieszą się coraz większą popularnością i są wydawanie na DVD na całym świecie.









KILLER PLANTS

Do tego działu zaliczamy przede wszystkim serię o "Morderczych Pomidorach". Ale także sympatyczny "Little Shop of Horrors" w wersji Cormana, jak i remake Franka Oz, gdzie doniczkowa roślina o niezwykłym wyglądzie nie tylko mówi, ale też jest strasznie zachłanna na ludzką krew. Także japoński klasyk "Attack of the Mushroom People".




HAMMER FILMS


Wspaniałe, gotyckie horrory zrealizowane w angielskiej wytwórni Hammer, głównie w latach 60-70tych. Peter Cushing, Christopher Lee... tych aktorów znamy doskonale głównie z produkcji o Draculi i Frankensteinie. Kilka tytułów z całej masy filmów Hammera to: "Satanic Rites of Dracula", "Legend of the 7 Golden Vampires", "The House That Dripped Blood", "The Gorgon", "Dracula", "The Mummy".

DZIWNE TYTUŁY

Kultowe filmy mają często niecodziennie, pokręcone tytuły (patrz Troma) które zapewniają filmowi powodzenie.
Kilka ciekawszych przykładów to:

ŚWIĘTY MIKOŁAJ PODBIJA MARSJAN
ATAK MORDERCZYCH POMIDORÓW
EMBRION WYBIERA SIĘ NA ŁOWY
NUDE SORORITY BITCHES FROM HELL
INSANE NUDE PSYCHO CHICKS
THEY SAVED HITLER'S BRIAN
FASTER PUSSYCAT! KILL! KILL!
INVASION OF BEE GIRLS
CHILDREN SHOULDN'T PLAY WITH DEAD THINGS
CANNIBAL WOMEN IN THE AVOCADO JUNGLE OF DEATH


a także rarytas:
"Night of the day of the dawn of the son of the bride of the return of the revenge of the terror of the attack of the evil, mutant, hellbound, zombifield, flesh-eating, sub-humanoid living dead - part 4"

AKTORZY Tim Curry w 'Rocky Horror Picture Show' Bruce Campbell w 'Evil Dead'Pam Grier

Dla wielbicieli filmów wytwórni Hammer kultowi bedą Peter Cushing i Christopher Lee. Miłośnicy kina czarnego (nie chodzi mi o film noir, tylko o filmy dla czarnoskórej publiczności) będą wielbić Pam Grier. Natomiast są też tacy aktorzy, którzy stali się sławni i otoczeni kultem za zagranie zaledwie jednej postaci.

Tim Curry wystąpił w prawie 100 filmach i grach komputerowych. Zagrał m.inn. w "Home Alone 2", "Polowaniu na Czerwony Październik", czy "Charlie Angels" ale pamiętany jest przede wszystkim z "Rocky Horror Picture Show" z 1975 roku. Wcielił się tam w postać szalonego transwestyty, naukowca Franka N. Furtera.
Natomiast Bruce "Ash" Campbell jest aktorem mniej znanym, ale przeszedl do historii kina grając główną rolę w trylogii "Evil Dead" Sama Raimi. Dzięki właśnie tej charyzmatycznej roli jest uwielbiany przez fanów, pojawia się na licznych konwentach a nawet podkładał głos w grze komputerowej "Evil Dead: Hail to the King".

REŻYSERZY

Najbardziej kultowi reżyserzy filmów grozy i ich kultowe filmy.



Roger Corman
Słynny reżyser prawie 100 tytułów w latach 50-70tych, a także producent przeszło 300 filmów. Wkrótce po wielu latach przerwy ma powrócic za kamerę kręcąc "Slaughter Studios". W wielu jego horrorach wystąpił Vincent Price. "Attack of the Crab Monsters", "Bucked of Blood", "Frankenstein Unbound", "Little Shop of Horrors", "The Man with the X-Ray Eyes"











Dario Argento
Najsłynniejszy obecnie włoski reżyser filmów grozy. "Suspiria", "Cat O' Nine Tails", "Deep Red", "Tenebrae".












Mario Bava
Legenda włoskiego kina grozy, bliski przyjaciel Argento. Również jego syn Lamberto realizuje horrory. "Black Sabbath", "Torture Chamber of Baron Blood", "Black Sunday"











William Castle
Jego filmy grozy mialy dodatkowe atrakcje. Np. niektóre fotele w kinie podłączone do prądu, ufundował polisę ubezpieczeniową, dla widza który umrze na jego filmie ze strachu, na seansch były obecne pielęgniarki itp "House on Haunted Hill", "13 Ghosts", "I Saw What You Did", "Macabre"









Edward D. Wood Jr.
Określany mianem najgorszego reżysera świata. "Plan 9 from Outer Space", "Glen or Glenda", "Bride of the Monster"








George A. Romero
Twórca słynnej trylogii o Zombie. "Night of the Living Dead", "Dawn of the Dead", "Martin", "Crazies"






Sam Raimi
Twórca trylogii "Martwe Zło" a także nowego "Spidermana". "Evil Dead", "Evil Dead 2", "Army of Darkness", "Darkman"









John Waters
Król złego smaku, wielbiciel gry aktorskiej grubego transwestyty Divine. "Polyester", "Mondo Trasho", "Pink Flamingos", "Multiple Maniacs"










David Cronenberg
"King of venereal horror" - tak określa się kanadyjskiego reżysera, który szokuje pokazywaniem sfery cielesnej, często w bardzo oryginalnych interpretacjach. "Naked Lunch", "Crash", "Videodrome", "Rabid", "Brood", "Shivers"








Abel Ferrara
Niezależny reżyser zaczął kręcić w Nowym Jorku, pod koniec lat 70tych filmy zwane exploitation. "Bad Lieutenant", "Crime Story", "Driller Killer", "Ms. 45", "Body Snatchers", "Addiction"










Russ Meyer
Tworzył filmy gatunku "breastploitation", często o dziwnych tytułach. "Supervixens", "Beyond the Valley of the Dolls", "Good Morning... and Goodbye!", "Vixen!"










Herschell Gordon Lewis
Najgorszy reżyser świata, odkryty na nowo przez Johna Watersa. "Blood Feast", "2000 Maniacs", "Color Me Blood Red", "Taste of Blood"








Paul Morrissey
Współpracował z Andy Warholem, z którym nakręcił kilkanaście filmów, także twórca kilku horrorów. W wiekszości jego tytułów wystąpił Joe Dallesandro. "Flesh", "Trash", "Heat", "Blood for Dracula", "Flesh for Frankenstein"








Lucio Fulci
Włoski reżyser (ma na swoim koncie ponad 50 filmów) specjalizujący się w bardzo krwawych horrorach. "Zombie", "Cat In the Brain", "Black Cat", "Eroticist"








Alejandro Jodorowsky
Urodzony w Chile reżyser, producent, aktor, kompozytor, rysownik, pisarz... prawdziwy człowiek orkiestra. Jego filmy są dość trudne w odbiorze, pełne surrealistycznych wizji i przepełnione mistycyzmem. "Holy Mountain", "El Topo", "Santa Sangre"











Jim Sharman
Reżyser "Rocky Horror Pictue Show" i jego nieudanej kontynuacji "Shock Treatment".









Peter Jackson
Reżyser "Martwicy mózgu" i "Bad Taste". Obecnie reżyseruje "Władcę Pierścieni" wg powieści Tolkiena. Czyli od gore do Hollywood...









AUTOR TEKSTU:
Michał Klimaszewski - GRAIL