Strona główna KMF



Wakacje z Czechami


Widzieliście kiedyś film o dwóch facetach, którzy postanawiają oderwać się od szarej codzienności, wsiadają w kabriolet i odjeżdżają na południe w poszukiwaniu przygody? Oczywiście na ich drodze pojawia się kobieta i wtedy zaczyna się jazda... Brzmi znajomo? Oczyma duszy już widzimy amerykańską prerię i niknącą na horyzoncie autostradę. Kaktusy sterczą w niebo, kłęby trawy malowniczo przewalają się po pylistej ziemi... ale nie o tym filmie będę pisał.




"Ten" film jest o dwóch facetach którzy postanawiają oderwać się od szarej codzienności, wsiadają w kabriolet i odjeżdżają na południe w poszukiwaniu przygody. Oczywiście na ich drodze pojawia się kobieta i wtedy zaczyna się jazda... W pobliżu jednak nie ma kaktusów (no chyba, że takie małe, w doniczce), prerii ani autostrady. Jest za to swojsko wyglądający "szrot", który wprawdzie mieści się pod Pragą, ale równie dobrze mógłby leżeć gdzieś pod Gliwicami, Radomiem albo Białymstokiem, gdzie główni bohaterowie próbują kupić kabriolet. Oczywiście nie jest łatwo znaleźć kabriolet za osiem tysięcy koron, panowie radzą więc sobie na swój sposób i mogą już wyruszyć na południe (Zauważyliście, że nikt, nigdy nie wyrusza na północ? Nie dotyczy to oczywiście badaczy polarnych). Dalej pojawia się wspomniana na początku dziewczyna, atmosfera stopniowo się zagęszcza, a wszystko to wśród pięknych obrazków czeskiej prowincji, przy akompaniamencie niesamowitej muzyki zespołu "Buty".




Tak w skrócie przedstawia się "Jazda" - niezwykły film Jana Sveraka. Piękna, subtelna i poruszająca historia o niczym. I o wszystkim. Równie niezwykła jak sam film jest historia jego powstania. Według samego Sveraka film powstał, bo: "Pojawiła się przed nami ponura wizja, że będziemy aż do przyszłej wiosny kręcić tylko reklamy". Tak się jednak szczęśliwie złożyło, że współpracujący ze Sverakiem operator Frantisek Brabec miał pomysł, który na język scenariusza przełożył już sam Sverak ze swoim kolegą z FAMU, Martinem Dostalem. Tak więc, pewnego pięknego dnia na początku lata, z Pragi wyruszyła kilkuosobowa ekipa, żeby zrobić film za milion koron. Już sama obsada była nietypowa. Dwójkę przyjaciół grają: Jakub Spalek - aktor i reżyser, oraz Radek Pasternak - debiutujący w roli aktora, wokalista zespołu "Buty". Igrająca z losem "femme fatalle" to fenomenalna Anna Geislerova, zaś czarny charakter w czarnym Oplu, to reżyser Filip Renc. Wszyscy, którzy pracowali przy "Jeździe" twierdzą zgodnie, że było to jedno z najniezwyklejszych doświadczeń w ich życiu. Ekipa była tak niewielka, że aktorzy pomagali rozstawiać statywy, asystent kamery pojawiał się w kadrze jako statysta, a Anna Geislerova razem z panią kostiumograf, przygotowywała kanapki dla wszystkich. Mieszkańcy południowych Czech chętnie pomagali filmowcom - w filmie występuje mnóstwo "naturszczyków", do zdjęć z powietrza wykorzystano samolot udostępniony za darmo przez szkołę lotniczą. Podobnie "gratisowo" filmowcy wykorzystali do zdjęć ciężarówkę, pociąg, domek jednorodzinny i oponę od traktora.




Ta letnia, improwizowana jazda, trwała trzy tygodnie. Jej efekt to mądry, subtelny i absorbujący film. Film o tym jak pociągające i niebezpieczne jest przekraczanie granic. Film o fascynacji i jej sile, ale również o miłości. Przede wszystkim jest to jednak chyba film o wolności, która nie jawi się jako trwały stan, a ulotne wrażenie, dla którego warto zaryzykować życie. "Jazda" jest rodzajem impresji, w której historię w równym stopniu opowiadają oszczędne dialogi, piękne zdjęcia i muzyka zespołu "Buty", która oscyluje pomiędzy podniosłą, rockową balladą, melancholijnym folkiem, a pastiszem czegoś co określiłbym jako "disco-czecho". Pomimo skromnego budżetu, improwizowanego i niemal przypadkowego charakteru, "Jazda" jest jednym z najlepszych filmów, jakie udało mi się obejrzeć. Stanowi idealny przykład, jak umiejętnie posługując się prostotą, wciągnąć widza w filmowy świat tak głęboko, by po wyjściu z sali kinowej, natychmiast za nim zatęsknił.





Tytuł oryginalny: Jizda
Rok produkcji: 1994
Kraj: Czechy
Czas trwania: 90 minut

Reżyseria: Jan Sverak
Scenariusz: Martin Dostal, Jan Sverak
Zdjęcia: F. A. Brabec
Muzyka: Buty, Radek Pastrnak

Obsada:
Anna Geislerova   .....Anna
Radek Pastrnak   .....Radek
Filip Renc   .....Honzik
Jakub Spalek   .....Franta


Wyślij e-mail Autor recenzji, gościnnie:
Łukasz Sojka
Klub Miłośników Filmu
05.06.2007