| ||||||
ZROZUMIEĆ ŚLĄSK scen.: Maria Guzy, Waldemar Janda, zdj.: Dariusz Pawelec, Dariusz Posłuszny, mont.: Włodzimierz Czwartosz, prod.: TVP 3 Kraków dla cyklu 'Etniczne Klimaty', 2003 Dokument, pokazujący jak bardzo specyficznym regionem jest Śląsk. Prowadzący Brian Scott zapoznaje nas z oryginalną mentalnością Ślązaków oraz ich (czasami bardzo różnymi) poglądami na temat stworzenia śląskiej autonomii. Ta konfrontacja oraz sprawna i dynamiczna realizacja (w której główną rolę odgrywa muzyka), sprawia, że nawet jeśli nie do końca zgadzamy się z niektórymi poglądami prezentowanymi w filmie, zrozumienie Śląska staje się dużo łatwiejsze. POD NIEBEM FRANCJI, WŁOCH, SZWAJCARII scen. i real.: Lucyna Smolińska, zdj.: Adam Fręśko, mont.: Marek Krzysztofowicz, prod.: Agencja Filmowa dla TV Polonia (cykl: 'Polska i poza Polską'), 2003 Opowieść o Polakach, którzy z różnych względów wyemigrowali do trzech, najbardziej znaczących krajów Europy. Konfrontacja historycznych losów Polonii z teraźniejszością. Próba pokazania więzi łączących emigrantów oraz ich potomków z Polską i jej kulturą. O ile podjęty temat budzi pewną ciekawość, tak sposób realizacji dokumentu skutecznie ją niszczy. Razi dłużyzna filmu. Monotonny, usypiający głos lektora sprawia, że wiele rzeczy nam umyka. Pewnego rodzaju ratunkiem zarówno dla widza jak i filmu jest podzielenie go na odcinki. Lepszym miejscem niż kielecki przegląd byłby dla niego dopołudniowy blok edukacyjny TVP 1. CENA PRAWDY scen. i real.: Jerzy Kalina, zdj.: Roman Wasiluk, mont.: Tomasz Andrejuk, prod.: OTVP Białystok dla Pr. 1 TVP SA, 2002 Kontynuacja tematu prezentowanego przez reżysera na ubiegłorocznym przeglądzie. Opowieść o działaniach Aleksandra Łukaszenki na Białorusi. Cenzura i łamanie praw człowieka to rzeczy tam powszechne. Dla dziennikarzy, opozycyjnych polityków jak i zwykłych obywateli są nie do przezwyciężenia. Dokument wydaje się być poszerzoną wersją ubiegłorocznego filmu "Pogoń za prawdą". Podobna atmosfera jest wynikiem przedstawienia przez nowe postaci tego samego tematu. Niemalże identyczny sposób realizacji utwierdza nas w przekonaniu, że raz sfilmowany materiał został inaczej zmontowany. KURDOWIE - NARÓD BEZ PAŃSTWA scen.: Krzysztof Krzyżanowski, Kinga Wiechczyńska, real. i mont.: Krzysztof Krzyżanowski, zdj.: Artur Uczkiewicz, Bartosz Cichoński, prod.: TVP 3 Kraków dla programu: 'U siebie', 2003 Historia i teraźniejszość Kurdystanu w oczach jego mieszkańca, przebywającego od wielu lat w Polsce. Chcąc przybliżyć nam kulturę i sztukę swojego kraju organizuje rozmaite spotkania i festiwale kurdyjskie. Film pozwala nam zrozumieć tragedię Kurdów i dostrzec jak bardzo naród ten jest do naszego podobny. Wydawać by się mogło, że pokaz dopołudniowy był przygotowany w szczególności dla młodzieży szkolnej. Filmy zawierały dużo treści, jednak tematy, które zapowiadały się dość ciekawie wiele traciły przez mało interesujące ujęcie. W wyniku tego pokaz niemiłosiernie się dłużył a koncentracja na intrygujących problemach była niezmiernie trudna.
ŚCIEŻKAMI KOTA PO SZCZECINIE scen., real., zdj. i mont.: Koło Młodego Filmowca z MOK w Szczecinie-Dąbiu, op. meryt. i art.: Helena Borlik, prod.: Miejski Ośrodek Kultury w Szczecinie-Dąbiu, 2003 Dość oryginalne ujęcie szczecińskiego fragmentu życiorysu Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Narratorami opowiadającymi o poecie i jego działalności w Szczecinie są: córka - Kira oraz trzynaście zamaskowanych postaci. "Trzynaście Muz", patronek "Domu Kultury Środowisk Twórczych", które m.in. Gałczyńskiemu zawdzięczają swoje istnienie. Sprawna realizacja, przeplatana nieco fabularnymi wątkami (pojawienie się zamaskowanych postaci) sprawia, że film jest bardzo przyjemny w odbiorze. Na uwagę zasługuje fakt, że twórcami dokumentu są młodzi ludzie - uczniowie gimnazjów i liceów, którzy dzięki opiece artystycznej pani Heleny Borlik stanęli na wysokości postawionego sobie zadania. Jedynym mankamentem psującym atmosferę całości było wykorzystanie formy sondy ulicznej. WŁAŚCIWIE MÓJ ŻYCIORYS PRZEPADŁ scen. i real.: Mirosław Spychalski, zdj.: Wojciech Chabin, mont.: Dariusz Zdziennicki, prod.: OTVP Wrocław, 2003 Krystian Belwit - przez jednych uważany za psychicznie niezrównoważonego, przez innych - za oryginalnego twórcę, osobę otwartą i pełną ciepła. Sylwetkę poety po jego tragicznej i niewyjaśnionej śmierci przybliżają nam wspomnienia ludzi, którzy byli z nim najbliżej związani. Po raz kolejny realizacja dokumentalna zeszła na drugi plan, a na pierwszy wysunęła się postać samego bohatera. HONOROWE WYRÓŻNIENIE WIESŁAW MYŚLIWSKI - MIEJSCA, KTÓRYCH NIE MA scen. i real.: Izabela Szylko, zdj.: Wojciech Hajdacki, Wojciech Bruździński, mont.: Milenia Fiedler, prod.: TVP 3 Regionalna dla Pr. 2 TVP SA, 2002 Kolejna sylwetka, tym razem jednak całkiem interesująco zrealizowana. Przybliża nie tylko samą postać pisarza, ale również jego stosunek do literatury i jej powstawania. Wątkiem najbardziej zapadającym w pamięć, jest przybliżenie przez Myśliwskiego swoich metody pracy. Opierają się one na wnikliwej analizie każdego napisanego zdania, w wyniku czego powstaje wyłącznie jedna strona dziennie. Film byłby dużo przyjemniejszy w odbiorze, gdyby autor znacznie skrócił rozwinięcie. Wciągające rozpoczęcie przeobraziło się w nudnawą dłużyznę. HONOROWE WYRÓŻNIENIE JERZY NOWOSIELSKI - PORTRET Z LUSTREM scen. i real.: Stanisław Kubiak, zdj.: Tadeusz Owsianko, mont.: Zenobia i Dariusz Zdzienniccy, prod.: Q.B.A. Produkcja Filmów i OTVP Wrocław dla Pr. 1 TVP SA, 2003 Świetnie zrealizowana opowieść o malarzu, którego znakomitą twórczość przerwała choroba psychiczna. Mimo, że bohater żyje nie poznajemy go "osobiście". Jego sylwetkę przybliżają nam osoby z najbliższego otoczenia, oraz wywiady udzielone przez artystę kilka lat temu. Nieodłącznym "towarzyszem" rozmówców są lustra, które w filmie odgrywają podobną rolę jak w obrazach Nowosielskiego - poszerzają rzeczywistość, pokazując ją z wielu stron jednocześnie. Utrzymanie filmu w ciemnej tonacji nadaje mu niepowtarzalną atmosferę, a jednocześnie nasuwa skojarzenia ze światem, w którym zamknął się bohater. Autor dokumentu w bardzo nowatorski sposób przedstawia nam prace malarza. Nie ma tu klasycznego "zamiatania kamerą po galerii". Każde dzieło analizowane jest we właściwy tylko dla niego sposób. Inteligentne operowanie światłem stopniowo odsłania nam kolejne elementy obrazu. Jak sam tytuł wskazuje, powyższy blok był "rogiem obfitości" jeśli chodzi o portrety i sylwetki. Na temat wielu ludzi, wiele zostało powiedziane i to w sposób, który zamiast znudzenia, budził zainteresowanie. Autorom dokumentów w ogromnym stopniu pomogli sami bohaterowie, których nieprzeciętne osobowości zdominowały filmy.
Każdy, kto miał okazję spotkać się z Krzysztofem Zanussim oko w oko musi przyznać, że człowiek ten obdarzony jest niezwykłą charyzmą, darem opowiadania i dużym poczuciem humoru. Wszystko to ujawnia się w jego filmach zarówno fabularnych, jak i dokumentalnych. Na kieleckim przeglądzie zaprezentował fragmenty dwóch swoich dokumentów: "Krzysztof Penderecki", "Jelcyn - moja Rosja" oraz króciutki, czterominutowy - "Dama z łasiczką". Każdy z nich, reżyser obszernie komentował. DAMA Z ŁASICZKĄ Dokument został stworzony na zamówienie BBC. Oprócz Zanussiego takie zlecenie dostało jeszcze dziewięciu innych europejskich reżyserów. Każdy z nich miał przedstawić swoje ulubione dzieło sztuki. Zanussi pokazuje dwa obrazy: "Monalisę" i "Damę z łasiczką". Szczegółowo, element, po elemencie porównuje obie panie. Zasadniczo, cała konfrontacja wypada na korzyść "Damy z łasiczką". Króciutki film jest przede wszystkim bardzo pomysłowo zrealizowany, a poza tym emanuje niezwykłym poczuciem humoru. JELCYN - MOJA ROSJA Wykładającemu gościnnie na uniwersytecie moskiewskim Zanussiemu, jako obiektywnej osobie "z zewnątrz", zaproponowano zrealizowanie filmu o Rosji '91 roku. Dokument przedstawia przełomowy moment - Gorbaczow jeszcze utrzymuje swoje rządy, ale obok niego, na scenie pojawia się już Jelcyn. Zanussi przez liczne rozmowy, m.in. z samym Jelcynem, daje nam wgląd w ówczesną sytuację Rosji i Rosjan. KRZYSZTOF PENDERECKI Film, w którym obraz jest jedynie tłem. Na pierwszy plan wysuwa się muzyka Krzysztofa Pendereckiego - "Tren pamięci ofiar Hiroszimy". Konkretne frazy muzyczne zilustrowane są sugestywnymi scenami. Reżyser zaprezentował nam jedynie wybrane sceny, które zapowiadały bardzo interesujący ciąg dalszy.
TRZY MIŁOŚCI scen. i real.: Beata Postnikoff, zdj.: Dariusz Jadach, mont.: Aleksander Stefański, prod.: OTVP Wrocław dla Pr. 2 TVP SA, 2003 Film opowiada o bezdomnych, którym dane było poczuć smak miłości. Odnalezione uczucie staje się namiastką zwykłego, normalnego życia. Nie pozbawionego wad, ale posiadającego również swoje uroki. Reportażowa forma dokumentu przenosi nas w świat jego bohaterów. Towarzyszymy im na każdym kroku, w smutkach i w radościach. WIARA, NADZIEJA, MIŁOŚĆ scen. i real.: Jacek Knopp, Marek Kilaszewski, zdj.: Jacek Knopp, mont.: Bogdan Saganowski, prod.: Studio Filmowe KALEJDOSKOP, 2002 Historia dwóch różnych mężczyzn, którzy w wyniku wypadku stali się inwalidami. Dokument pokazuje zmagania każdego z nich z chorobą. Dążenie do odzyskania normalnego życia. Każdy z mężczyzn obrał własną drogę do osiągnięcia celu: dla jednego jest nią sport, dla drugiego - miłość. Obu łączy jednak siła wewnętrzna i wola walki. Sugestywne zdjęcia pozwalały zbliżyć się do bohaterów i lepiej zrozumieć trud jaki wkładają w rehabilitację. NIEPŁODNOŚĆ - CENA NADZIEI scen. i real.: Alicja Grzechowiak, Magdalena Gołaszewska, zdj.: Marcin Pańkowski, Krzysztof Łętowski, Piotr Gromko, Marcin Pietrzykowski, mont.: Tomasz Andrejuk, prod.: OTVP Białystok dla TVP 3 Regionalnej (cykl: 'Bądź zdrów!'), 2003 Edukacyjny film na temat leczenia bezpłodności. Pokazuje problem ten widziany oczami zarówno pacjentów, jak i lekarzy. Dokument zrealizowany bez wyrazu, którego miejsce jest wyłącznie w telewizyjnym cyklu "Bądź zdrów!". ONO I ONI scen. i real.: Marzena Woźniak, Jan Zub, zdj.: Jan Zub, mont.: Norbert Rudzik, prod.: OTVP Katowice dla Pr. 2 TVP SA, 2003 Wstrząsający film na temat aborcji. Nienarodzone dziecko przedstawione jako maleńka figurka rzucona na ruletkę. Ubezwłasnowolniona istotka, o której istnieniu decyduje przypadek. Na temat aborcji wypowiadają się ludzie z różnych warstw społecznych. Zarówno ci, którzy są przeciwnikami przerywania ciąży, jak i ci, którzy na zabieg się zdecydowali. Kontrowersyjna tematyka filmu zilustrowana jest wstrząsającymi zdjęciami, które oddawał szpitalną sterylność. NAGRODA SPECJALNA PREZESA TVP S.A. NAGRODA SPECJALNA STUDENCKIEGO KOŁA NAUKOWEGO PRZYJACIÓŁ TEATRU I FILMU PRZY AKADEMII ŚWIĘTOKRZYSKIEJ W KIELCACH DO ZOBACZENIA scen. i real.: Grzegorz Fedorowski, zdj.: Marcin Przyłęcki, mont.: Dariusz Kulicki, prod.: Agencja Producencka OTVP Szczecin i PWSTiTV Łódź dla TVP 3 Szczecin, 2003 Historia niewidomego chłopca, który obdarzony jest nieprzeciętną inteligencją i pogodą ducha. Swoją chorobę traktuje jak nieumiejętność, którą dla innych może być np. pilotaż samolotu. Nie uważa jej za ułomność, ale za inny sposób "postrzegania" rzeczywistości. Niezwykła osobowość chłopca podkreślona jest bardzo sprawnym, dynamicznym sposobem realizacji filmu. Reżyser stara się niczego nie mówić wprost, operuje obrazami tak, by widz sam wyciągnął jak najwięcej wniosków. Bardzo ważną rolę odgrywa muzyka. Tłem dla całego filmu jest utwór grany na fortepianie przez małego bohatera. Zabieg ten daje widzowi do zrozumienia czym są dźwięki w świecie pozbawionym obrazów. Do tej pory niewątpliwe najciekawszy pokaz, co udowodniła również przeprowadzona po nim burzliwa dyskusja, która nie zakończona przez prowadzącego, trwałaby o wiele dłużej. Wyświetlone w tym bloku filmy wzbudziły dużo kontrowersji, ale i podziwu dla przedstawionych bohaterów. Dzięki sprawnej realizacji i dynamizmowi oglądało się go z dużą przyjemnością, mimo, że poruszone tematy do łatwych nie należały. NURT 2003 Środa, 26 listopada Piątek, 28 listopada Sobota, 29 listopada
|
