Okres 1922-1943 jest bardzo trudnym i specyficznym okresem we włoskiej kinematografii, naznaczonym piętnem reżimu faszystowskiego. Jak każdy reżim, tak i włoski faszyzm pragnął wykorzystać media dla potrzeb propagandowych. Kino dało się poznać jako silne i mocno oddziałowujące medium masowe.

Wraz z faszyzmem przyszła centralizacja dotąd rozdrobnionych ośrodków produkcji. Pierwszą ściśle propagandową inicjatywą było powstanie instytutu LUCE, co oznacza po włosku światło i stanowi skrót od nazwy L'Unione Cinematografica Educativa, czyli Związek Kinematografii Edukacyjnej. Zadaniem grupy LUCE była produkcja na jak najszerszą skalę filmów edukacyjnych i dokumentalnych promujących idee faszyzmu, oni to również uczynili z postaci Mussoliniego swoistą gwiazdę ekranu, systematycznie bombardując publiczność jego odmiennymi wizerunkami: polityka, mówcy, przywódcy, ale także w otoczeniu rodziny, na wycieczkach, za sterami samolotu czy podczas zawodów sportowych (zgodnie z teorią teatralizacji zachowań Goffmana, publiczność jest skłonna bardziej wierzyć komuś, kto się jej prezentuje "za kulisami" a nie "na scenie"). Podstawowym celem było przedstawienie faszyzmu jako po pierwsze, naturalnej cechy współczesności, po drugie - jako oczywistej drogi rozwoju i postępu dla Włoch. Jeśli zaś chodzi o filmy fabularne o ambicjach propagandowych, najsłynniejsze z nich to "Il grido dell'aquila", czyli Krzyk Orła, z 1923 i późniejsze - "Vecchia guardia", "Camicia nera", i "Trenker", wszystkie powstałe w latach trzydziestych. Absolutnym władcą owego czasu był Luigi Freddi, od 1934 stojący na czele Państwowego Instytutu Kinematografii, praktycznie głos decydujący od wszystkiego, znakomity organizator świetnie zorientowany w mechanizmach rynku, który doprowadził do sytuacji, w której wszystkie produkcje filmowe były finansowane z budżetu państwowego, dzięki czemu można było zapewnić sobie nad nimi całkowitą kontrolę. Jednocześnie jednak był przeciwnikiem ostrej i natrętnej propagandy, wyznając tezę, że prowadzenie podobnej polityki mogłoby doprowadzić do powstania ośrodków sprzeciwu i swoistego podziemia filmowego. Ten sam Freddi był inicjatorem powstania ogromnej wytwórni Cinecitta', która z czasem uzyskała niezwykłą prężność i co ciekawe, stała się ośrodkiem skupiającym intelektualistów i krytyków, opiekunką pierwszych ściśle tematycznych gazet filmowych (jak "Bianco e Nero" oraz "Cinema") i która wreszcie stała się bazą odbudowy kinematografii włoskiej po upadku faszyzmu.

Tak naprawdę jednak nie należy ulegać złudzeniu, że kinematografię włoską tego czasu budowały wyłącznie filmy propagandowe. Między 1930 a 1943 powstały w sumie 772 produkcje, z czego propagandą była niewiele ponad setka obrazów. Właściwiej będzie powiedzieć, że kino włoskie nie wypuszczało obrazów niezgodnych z reżimem, co nie oznacza automatycznie, że wszystkie były z nim bezpośrednio związane. A i sama propaganda była wewnętrznie zróżnicowana: od portretowania aktualnej sytuacji życia codziennego, trudności ekonomicznych i gospodarczych dla których przełamania konieczny był postęp (czytaj: nowa ideologia) aż do rzeczywistości lat wojennych w filmach Rosselliniego i z drugiej strony swoistej kroniki kampanii wojennych , jak "Il Grande Appello" z 1936 i "Squadrone Bianco" z tego samego roku. Niejako opozycyjne dla tej tendencji były komedie oparte, co ciekawe, na modelu narracji zapożyczonym z Węgier (zwane filmami nurtu "białych telefonów"), charakteryzujące się całkowitym brakiem nawiązania do jakichkolwiek elementów politycznych czy gospodarczych, niejako zawieszone w próżni, w nieskonkretyzowanym everywhere: przykładowo "La segretaria privata","La Telefonista", "Daro' un milione". Popularność tych filmów trwała całą dekadę i stanowiła pewną odskocznię dla propagandowych ambicji kina. W latach czterdziestych natomiast pojawiła się kolejna tendencja, która zapowiedziała nową drogę dla kinematografii i z czasem stała się podstawą dla rodzącej się epoki neorealizmu: filmy zorientowane wokół porównania jakości i stylu życia na wsi i w mieście, z których najsłynniejsze są "Quattro passi tra le nuvole" (Cztery kroki w chmurach) Alessandro Blasettiego i "Ossessione" (Obsesja) Luchino Viscontiego. I w ten sposób dochodzimy do okresu który jest z kinem włoskim popularnie najłatwiej kojarzony, czyli neorealizmu właśnie.