Jak już wspominałem ten film trzeba traktować jako koło (choć pewnie matematyk sprecyzowałby to do okręgu :) a nie linię z wyraźnym początkiem i końcem. Tutaj przyszłość jest jednocześnie przeszłością. Widać to najwyraźniej gdy oglądamy "Lost highway" dwa razy pod rząd. Końcowe sceny są preludium do tego co wiedzieliśmy dwie godziny wcześniej. Aby udowodnić, że to nie są narkotyczne zwidy (niektórzy nie oglądają "highwaya" bez choćby lekkiego dymka) zrobiłem dokładne notatki z filmu, rozbiłem całość na punkty i wtedy łatwo dają się zauważyć wzajemne powiązania przyszłość - przeszłość. Są oczywiście miejsca, których nijak się nie da logicznie wyjaśnić i powiązać, dzieło Lyncha pozostaje zbiorem dużych fragmentów układanki, do której zabrakło kilku elementów. A może po prostu jeszcze ich nie dostrzegłem.

Dobra, pora dorwać się do mięcha :)

1. Fred Madison słyszy przez domofon męski głos mówiący "Dick Laurent nie żyje". Gdy idzie do okna by sprawdzić kim był mówiący słychać odjeżdżający samochód i jęk syreny policyjnej. Chcesz wiedzieć kim był tajemniczy mówiący - kliknij tutaj punkt 29.

 

2. Żona Freda, Renee Madison mówi, że nie przyjdzie na jego występ i zostanie w domu żeby poczytać. Gdy Fred dzwoni z klubu do domu nikt nie odbiera. Jednak po powrocie zastaje żonę głęboko śpiącą w łóżku. Chcesz wiedzieć czemu nie odebrała telefonu - kliknij tutaj punkt 27.

3. Renee znajduje kopertę na schodach. Gdy znajduje w niej kasetę wideo pojawia się Fred. Renee jest przestraszona, wygląda jakby chciała ukryć przed nim tę kasetę. Widać jej zaniepokojenie, wręcz strach gdy Fred wkłada kasetę do odtwarzacza. Z widoczną ulgą widzi, że na filmie jest tylko kilkusekundowe ujęcie frontu ich domu. Stwierdza, że pewnie przysłał ją handlarz nieruchomościami. Fred mówi "Być może", ale w jego głosie słychać wątpliwości. Na pewno zauważył zachowanie żony. Chcesz wiedzieć czego bała się Renee - kliknij tutaj.

4. W łóżku Fred przypomina sobie jak widział żonę wychodzącą z Andym podczas jednego ze swoich koncertów. Gdy Renee się kładzie obok Fred próbuje się z nią kochać, ale mu nie wychodzi. Kiedy Renee kładzie mu dłoń na plecach i szepcze "That's OK" widać, że Fred jest wściekły, mruży oczy w niepokojący sposób. Odsuwa się od żony.

5. Zaczyna opowiadać sen, który miał poprzedniej nocy. Szukał jej po domu, ale nie mógł jej znaleźć. Słyszał jak go woła, ale nigdzie jej nie było. A potem ją znalazł w sypialni, ale to nie była ona. Wyglądała podobnie, ale to nie była ona. Widać jak kamera (czyli Fred, jest to ujęcie "z oczu") podbiega do łóżka, a Renee krzyczy przerażona i zasłania się przed atakiem. Wtedy Fred się budzi, widać jak leżąca obok kobieta podnosi głowę i patrzy na niego. Gdy Fred się jej przygląda uważniej okazuje się, że to nie Renee tylko Mystery Man (dalej nazywany MM). Jednak po zapaleniu światła widać znowu twarz Renee. Chcesz wiedzieć skąd się tam wziął MM - kliknij tutaj punkt 7.

6. Kolejna kaseta, Renee nie stara się ukryć kasety, zostawia ją na stoliku z lampą gdzie Fred z łatwością ją znajduje w chwilę później. Tym razem intruz wszedł do środka i nagrał Madisonów podczas snu. Gdy Renee to jest przestraszona, dzwoni na policję. Przyjeżdżają dwaj detektywi, sprawdzają okna i drzwi, sugerują włączenie alarmu. Podczas rozmowy Fred wyjaśnia dlaczego nie lubi kamer wideo: "Lubię pamiętać rzeczy po swojemu, niekoniecznie tak jak się wydarzyły". Detektywi obiecują, że będą obserwować dom.

7. Na przyjęciu u Andy'ego, znajomego Renee (to z nim kiedyś wyszła z klubu - punkt 4) Fred spotyka MM, który stwierdza, że się już spotkali w domu Freda i że jest tam w tej chwili. Fred mu nie wierzy, ale wtedy MM daje mu telefon i mówi żeby zadzwonił i to sprawdził. Po dwóch sygnałach (punkt 8) rzeczywiście odbiera MM. Na pytanie Freda jak wszedł do domu odpowiada, że został przez niego zaproszony, że nigdy nie przychodzi bez zaproszenia. Po chwili MM odbiera komórkę i odchodzi. Fred pyta Andy'ego czy wie kim jest MM, ale ten nie zna jego nazwiska. Wie tylko, że to znajomy Dicka Laurenta. Gdy Fred mówi, że Laurent nie żyje Andy jest naprawdę zdenerwowany, chce wiedzieć kto powiedział to Fredowi. Madison wraz z żoną wychodzi z przyjęcia.

8. Fred pyta Renee skąd zna Andy'ego, a ona mówi, że poznała go w klubie "U Malkiego" i że powiedział jej o pracy. Twierdzi, że nie pamięta już co to była za praca. Gdy dojeżdżają do domu w oknach na piętrze widać światło i cień poruszający się na suficie, jakby ktoś poruszał ręką nad lampą skierowaną w górę. Po sekundzie światło gaśnie. Fred tego nie zauważa, ale obawia się, że w domu jest MM i każe żonie zaczekać w samochodzie. Sprawdza dom, ale tam nikogo nie ma. Tylko telefon zadzwonił dwa razy, ale Fred nie odebrał. Gdy wraca na zewnątrz zastaje żonę stojącą na schodach pod drzwiami. Widzimy, że ma na sobie złotą błyszczącą suknię i taki sam szal zarzucony na ramiona. Chcesz wiedzieć kto dzwonił - kliknij tutaj. Chcesz wiedzieć czemu suknia Renee jest ważna - kliknij tutaj.

9. Renee w łazience zmywa makijaż. Fred chodzi po sypialni, zdejmuje marynarkę, a potem patrzy w ciemność wypełniającą korytarz. Powoli zagłębia się w ten mrok i znika. W ciemności korytarza widzimy jak Fred patrzy na swoje odbicie w lustrze, podczas gdy Renee jest jeszcze w łazience. Gdy Renee wychodzi z łazienki i nie zastaje męża w sypialni woła go. Używa dokładnie tych samych słów co w śnie Freda (punkt 5). W końcu Fred wychodzi z ciemności. Prawdopodobnie Renee jest już w łóżku, tak jak w opowiadanym śnie.


UWAGA: w serialu "Twin Peaks" morderca Bob ukazywał się gdy jego "nosiciel" patrzył w lustro. Być może tu Lynch też posłużył się metaforą lustra i z cienia wyszedł "zły" Fred, całkowite lustrzane przeciwieństwo "normalnego" Freda. Byłoby to pewne wytłumaczenie następnych wydarzeń. Chociaż bardziej prawdopodobne przyczyny to: frustracja wywołana impotencją (punkt 4) i zazdrość o Dicka Laurenta (punkt 27).

10. Fred trzyma trzecią kopertę z kasetą. Nie wiadomo skąd ją wziął, zawsze to Renee zabierała gazetę i poprzednie dwie koperty spod drzwi. Jest również ciemno, jakby nadal była noc a nie ranek. Po włączeniu kasety okazuje się, że jest tam nagrany on nagi cały ubabrany wnętrznościami i krwią żony, której rozerwane na części ciało leży obok łóżka. Oprócz ziarnistych ujęć na filmie widzimy też przebłyski jakie ma Fred, pełne krwistej czerwieni i drastycznych szczegółów. Fred jest przerażony i woła coś co brzmi jak "Vic". Ale co to znaczy? Nie znalazłem dotąd wyjaśnienia. Dlaczego Fred zabił żonę - kliknij tutaj.

11. Sąd skazuje Freda na krzesło elektryczne. Zostaje on umieszczony w celi śmierci. Zaczyna mieć straszne bóle głowy, podczas których ponownie ma przebłyski z krwawej sceny w sypialni. Ma także wizję płonącego drewnianego domku stojącego na palach, ale pożar widzi jak na filmie puszczonym wstecz. Gdy znikają płomienie, czyli właściwie jeszcze nie wybuchły, widzi MM stojącego przed drzwiami i po chwili wchodzącego do środka. Nagle na Freda pada silne błękitne światło, a żarówka pod sufitem przygasa, jakby właśnie włączono coś o wielkim zużyciu prądu. Na przykład krzesło elektryczne.

 
 

12. Ujęcie z kamery pędzącej po autostradzie, zatrzymuje się przed Petem Daytonem stojącym na poboczu. Za nim widać przebitkę na dom, jego dziewczynę Sheilę i rodziców stojących w progu domu. Gdy twarz Pete'a znika widać jak biegną oni w jego kierunku i wołają "Zostań!".

 

13. Cela wypełnia się dymem, gdy staje się on nieco rzadszy widać jak Fred trzyma się za bolącą głowę i miota nią na boki. Robi to tak szybko, że twarz rozmywa się w niewyraźną plamę, ale można przez ułamki sekund dostrzec, że skórę pokrywają mu bąble jak od oparzeń i krew.

14. Widać bardzo rozmyty kształt poruszający się powoli w górę i w dół. Można się dopatrzeć zarysu twarzy i otoczki jasnych włosów. Chcesz wiedzieć czyja to mogła być twarz - kliknij tutaj.

15. Rano strażnik znajduje w celi zamiast Freda Pete'a Daytona. Pozwalają rodzicom go zabrać do domu, ale posyłają za nim dwóch detektywów.

 

16. Na dyskotece Sheila stwierdza, że Pete zachowuje się dziwnie, zupełnie jak "tamtej nocy". Pete nic nie pamięta.

17. Po powrocie Pete'a do pracy w warsztacie samochodowym jego szef Arnie mówi, że pan Eddy pytał o niego. Niedługo potem Eddy się zjawia i zabiera Daytona na przejażdżkę, podczas której Pete reguluje silnik jego mercedesa i mamy pamiętną lekcję zasad ruchu drogowego. Gdy Eddy odwozi go z powrotem do warsztatu detektywi rozpoznają w nim Dicka Laurenta.

 

18. Podczas pracy przy samochodzie Pete ma ból głowy i drażni go piskliwa muzyka w radio. Jest to ten sam kawałek, który grał Fred kiedy Renee wymówiła się od pójścia do klubu (punkt 2).

19. Laurent przywozi cadillaca do naprawy. Jest z nim kobieta wyglądająca zupełnie jak Renee, ale ma blond włosy. Jest kochanką Laurenta, gdy wieczorem przyjeżdża sama do warsztatu przedstawia się jako Alice Wakefield. Zabiera Pete'a do jakiegoś hotelu. Podczas sceny miłosnej widać, że ma paznokcie pomalowane na biało. Renee malowała je na czarno. Symbolizm kontrastowych kolorów dla podkreślenia odmienności osobowości tych dwóch bliźniaczo podobnych kobiet?

20. Alice dzwoni do Pete'a i mówi, że nie może się z nim spotkać bo jedzie gdzieś z panem Eddy'm. Obawia się także, że on coś podejrzewa. Po tej rozmowie Pete ma znowu atak bólu głowy, wyostrzają mu się zmysły, drażni go nawet skrobanie nóżek pająka chodzącego po ścianie. Wychodzi z domu, zabiera Sheilę do motelu i kocha się z nią bardzo gwałtownie. Gdy wraca do domu rodzice mówią, że dzwonił ktoś z policji i chciał wiedzieć czy udało im się ustalić co stało się z Petem "tamtej nocy". Gdy on mówi, że nic nie pamięta, opowiadają, że przyszedł do domu z Sheilą i jakimś obcym mężczyzną. Płaczą gdy nalega aby powiedzieli mu co się stało dalej. Ma przebłysk i tak jak Fred widzi wypatroszone ciało Renee.

 

21. Eddy przyjeżdża do warsztatu i mówi Pete'owi, że kocha Alice i jeśli się dowie, że ktoś ją "obrabia" włoży mu pistolet "tak głęboko w dupę, że lufa wyjdzie gardłem, a potem rozwali mu łeb". Wieczorem Alice dzwoni do Pete'a i umawia się z nim w "Golden hotel". Mówi, że pan Eddy prawie na pewno wie o ich romansie i zabije ich jeśli nie uciekną. Wspomina, że zna faceta, którego można by okraść i tak zdobyć pieniądze na ucieczkę. To facet wynajmujący dziewczyny za pieniądze. Pete pyta czy ją też wynajął i czy się to jej podobało. Ona odpowiada, że nie, ale taka była umowa. Facet pracuje dla pana Eddy'ego i kręci pornosy. Na pytanie jak się związała z takim człowiekiem odpowiada tak samo jak Renee Fredowi na pytanie o Andy'ego (punkt 8). Opowiada jednak jak poszła na umówione spotkanie w sprawie tej pracy. Tam poznała pana Eddy'ego, który patrzył jak się rozbiera mając rewolwer przystawiony do skroni. Potem wyjaśnia plan okradzenia tego faceta od dziewczyn, mówi pewnie, widać, że ma wszystko dokładnie obmyślone.

 

22. Sheila urządza scenę przed domem Daytonów. Zarzuca Pete'owi, że ją zdradza, krzyczy na jego ojca żeby powiedział mu co stało się "tamtej nocy". Gdy odchodzi, matka woła Pete'a do telefonu. Dzwoni jakiś mężczyzna, już któryś raz tego wieczoru. Okazuje się, że to pan Eddy. Z dziwnym zainteresowaniem pyta czy u Pete'a wszystko w porządku i jak się czuje. Potem oddaje słuchawkę MM, który stwierdza, że już się znają, że poznali się u niego w domu. Zupełnie tak samo jak mówił do Freda na przyjęciu u Andy'ego (punkt 6). Mówi, że na Dalekim Wschodzie skazanego na śmierć zamyka się w takim miejscu skąd nie ma ucieczki, a skazaniec nigdy nie wie kiedy przyjdzie kat i go zastrzeli. Aluzja do sytuacji Freda i jego tajemniczego zniknięcia z celi śmierci?

23. Pete jedzie do domu faceta, którego mają okraść. W salonie na ekranie jest wyświetlany z projektora film porno, ze zbliżeniem na twarz Alice, którą jakiś mężczyzna posuwa od tyłu. Pete ukrywa się za barkiem i czeka aż właściciel domu zejdzie na dół tak jak zaplanowała to Alice. Gdy tak się dzieje okazuje się, że tym mężczyzną jest Andy. Pete ogłusza go, a potem na skutek szamotaniny niechcący zabija (biedny Andy kończy z głową nadzianą na kant stolika).

 

24. Pete zauważa zdjęcie, na którym jest Eddy i Andy, a pomiędzy nimi stoją Renee i Alice. Pyta Alice czy to jest ona pod dwiema postaciami, ale ona wskazuje tylko na siebie. Nie wyjaśnia kim jest stojąca obok brunetka. Pete ma kolejny atak bólu, tak mocny, że krew leci mu z nosa. Idzie do łazienki na piętrze wskazanej przez Alice. Jest burza, błyska się i grzmi gdy idzie korytarzem. Widzi na drzwiach pokojów numery, mija ten z 25 i otwiera drzwi 26. W środku widzi kobietę, która kołysze się jakby się z kimś kochała. Drwiąco woła, że pewnie teraz chciałby ją zapytać "dlaczego?". Pete ucieka na dół, Alice daje mu pistolet Andy'ego i każe mu prowadzić czerwony samochód. Mówi, że muszą pojechać na pustynię, gdzie znajomy paser ma domek.

 

25. Scena z wybuchającym domkiem puszczona od tyłu, dokładnie tak jak to widział Fred (punkt 11)

26. Pete i Alice przyjeżdżają do domku, ale nikogo w nim nie ma; muszą poczekać. Kochają się w świetle samochodowych reflektorów. Alice porusza się podobnie jak niewyraźna sylwetka, o której wspominałem w punkcie 14. Pete mówi, że jej pragnie, a ona gdy już skończyli szepcze, że nigdy nie będzie jej miał. Wstaje i odchodzi do domku. On też wstaje i wtedy okazuje się, że to Fred. Widzi MM na tylnym siedzeniu samochodu, a potem jak wchodzi z werandy do domku. Fred ubiera się i również wchodzi do domku. W środku jest tylko MM, Alice zniknęła. Pyta gdzie ona jest, a MM mówi, że ona nazywa się Renee i jeśli powiedziała, że ma na imię Alice to skłamała. Pyta też: "And you, who the fuck are you?" i zaczyna filmować Freda. Widać, że obraz z kamery jest dokładnie tak samo ziarnisty jak te filmy na kasetach podrzucanych Madisonom. Fred ucieka, cały czas jest filmowany, szybko odjeżdża samochodem.

 


UWAGA: Dlatego Renee bała się tego co było na pierwszej kasecie. Myślała, że jest to coś kompromitującego np. film porno z jej udziałem (jako Alice) lub jakieś miłosne sceny z nią i Dickiem Laurentem. Skoro ona i Alice to jedna osoba, a tak wynika ze słów MM to brała udział w pornosach kręconych przez Andy'ego.

27. Hotel "Lost Highway". Jest burza, błyska się i grzmi gdy Fred idzie korytarzem, dokładnie tak samo jak gdy Pete był na piętrze w domu Andy'ego (punkt 24). W pokoju nr 26 pan Eddy i Renee kochają się. Renee kołysze się jak kobieta, którą Pete widział w pokoju 26 w domu Andy'ego. Fred czeka w pokoju 25 aż skończą. Gdy Renee wychodzi widać, że ma taką samą sukienkę jak na przyjęciu u Andy'ego. Fred wpada do pokoju 26 i porywa Eddy'ego. Gdy ładuje go do bagażnika mercedesa pana Eddy'ego zza zasłony w pokoju hotelowym obserwuje go MM. Fred zabiera Eddy'ego na pustynię gdzie zaczynają się bić. MM wkłada Fredowi do ręki nóż, którym ten podcina gardło Laurentowi. MM daje Dickowi minitelewizorek, na którym widać fragmenty jakiegoś pornosa, a także Laurenta obmacującego Renee. Potem MM zabija Eddy'ego z broni, którą Alice dała Pete'owi po zabiciu Andy'ego (punkt 24). Następnie szepcze coś na ucho Fredowi i znika.

 

28. Dom Andy'ego, policjanci oglądają miejsce zbrodni. Są tu dwaj detektywi, którzy byli u Madisonów (punkt 6), a także ci którzy śledzili Pete'a (punkt 15). Zauważają zdjęcie, którym zainteresował się Pete (punkt 24), ale teraz brakuje na nim Alice. Detektywi rozpoznają Renee, co oznacza, że scena ma miejsce już po wizycie u Madisonów. Jeden z nich mówi, że wszędzie pełno jest odcisków Pete'a Daytona, a inny zauważa, że "nie ma czegoś takiego jak fatalny zbieg okoliczności".

29. Fred podjeżdża pod swój dom i mówi do domofonu "Dick Laurent nie żyje". Gdy zauważa detektywów, którzy obiecali obserwować dom (punkt 6) wsiada do samochodu i ucieka. Policjanci ruszają za nim z włączoną syreną. Stąd te dźwięki, które słyszał Fred idąc do okna (punkt 1).

 

30. Podczas pościgu widać, że Fred znowu ma atak, miota głową na boki tak samo jak podczas ostatnich scen w celi śmierci (punkt 13). Da się także zauważyć, że skóra się wybrzusza, jakby coś ją wypychało od środka. Następna zmiana?...

 

I tak dotarliśmy do końca filmu, ale czy to na pewno koniec? Powiązania pomiędzy różnymi wydarzeniami dają się teraz dość łatwo zauważyć, ale nadal brakuje kilku elementów, którymi można by złożyć te duże kawałki w kompletny obraz. Może to i lepiej, że nie ma rozwiązania. Lynch przyznał, że ten film powstał jako ciąg myśli i wyobrażeń, których nie starał się kontrolować. Jeśli tak, to całą historią rządzi logika snu, wszystko jest możliwe. Dlatego "Zagubiona autostrada" jest tak fascynująca. Prowadzi nas na manowce własnych strachów i mrocznych obsesji nie dając wskazówek jak stamtąd wrócić. Każdy musi znaleźć własną drogę, albo pozostać na zawsze w świecie onirycznych straszydeł. Można też po prostu wyłączyć telewizor :)


Przeczytaj także Recenzję


AUTOR TEKSTU:
Marek Grabka - MARKOS