Andy Kaufman urodził się 17 stycznia 1949 roku na wyspie Kaspiar, która zatonęła. Był dzieckiem zakochanym w telewizji, marzącym o tym, by kiedyś pojawić się po drugiej stronie ekranu. Miał ojca patrzącego na świat przez mędrca szkiełka i oczy, jednak mężczyzna o sowiej twarzy był drugoplanową postacią w spektaklu Andy'ego i nie wywarł rodzicielskiego wpływu na energicznego, pełnego wyobraźni chłopca. Gdyby tak było, dorosły Andy nie zacząłby poniżać kobiet przed wielomilionową publicznością.

Zanim do tego doszło, w podrzędnych knajpach, Andy występował dla ludzi, z których żartował - do czasu, aż poznał producenta George'a Shapiro, z którego żartował, który zapoznał go z grubymi rybami z telewizji, z których Andy żartował. Nie osiągnąłby tego bez pomocy Boba Zmudy, przyjaciela z którym i z którego żartował. W zasadzie nie musicie czytać całego akapitu, możecie ominąć zbędną część i skupić się na najważniejszej: "Andy żartował". Zwłaszcza, że razem z Formanem trochę was okłamaliśmy - odkrycie go jako artystę Andy nie zawdzięcza Shapirowi, lecz właścicielowi jednej z knajp promujących komików - Budowi Friedmanowi, z którego też najpewniej żartował. Dopiero po tym wszystkim zaczął poniżać kobiety.

Ale najpierw dał się poznać amerykańskiej publiczności dzięki występowi w komediowym programie "Saturday Night Live" w 1975 roku. Wyszedł na scenę, przez chwilę poruszał ustami do słów piosenki z kreskówki "Mighty Mouse" i zszedł ze sceny, a publiczność już go kochała. Nastąpił przełom w karierze Andy'ego - wreszcie mógł żartować z milionów ludzi naraz. Wykreował więc postać Tonego Cliftona, którego grał na zmianę z Bobem Zmudą. Alter ego pozwoliło mu bezkarnie obrażać swoich współpracowników i widzów, choć Andy określał to "zabawą z ludzką percepcją i sprawdzaniem, jak ludzie reagują na fałszowanie rzeczywistości". Zareagowali dość ostro - na wniosek zniesmaczonych telewidzów Andy dostał dożywotni zakaz występowania w "Saturday Night Live". Ale wciąż szokował - dla radości z obserwowania reakcji swoich ofiar. Był znakomitym komikiem, który bawił przede wszystkim siebie, a żeby zapewnić sobie rozrywkę, mógł przekroczyć każdą granicę. Mógł położyć pinezkę na krześle prezydenta, choć tego nie zrobił. Mógł pomalować się na zielono i publicznie obnażyć, choć tego też nie zrobił. Mógł nawet poniżać kobiety przed milionową publicznością - i robił to z przyjemnością.




Jednak zanim wpadł na najbardziej kontrowersyjny pomysł w historii showbiznesu, zagrał rolę nierozgarniętego Latki Gravisa w przebojowym sitcomie "Taxi". Andy nie lubił pracy na planie serialu. Tutaj dowcipy wymyślali za niego inni, a co najgorsze - były to tylko puste, sztuczne żarty ze sztucznych postaci, nieposiadające prawdziwego adresata, czy też ofiary. Wprowadził więc na plan Tonego Cliftona, którego prawdziwej tożsamości nie znał nikt z filmowej ekipy. W przebraniu Andy skłócał, utrudniał pracę i niszczył - wszystko to w ramach buntu przeciw niegodnemu komika "śmiechowi z taśmy". Kiedy serial zakończono, wolny od zobowiązań Andy zaczął publicznie poniżać kobiety - i to w najbardziej niezwykły, szokujący, śmiały i prowokacyjny sposób, jaki można sobie wyobrazić...

A kiedy przestał, przeżywając w międzyczasie fascynujący epizod z zapaśnikiem Jerrym Lawlerem, który możecie zobaczyć w niezłym filmie Milosa Formana "Człowiek z Księżyca", miał już życiową partnerkę - Lynne Marguiles, z której okazyjnie żartował. Był to okres, kiedy Andy zagubił się we własnych mistyfikacjach. Nie bawił już nikogo, nawet siebie. Został uznany za ordynusa i skazany na showbiznesowy ostracyzm. Jego kariera waliła się, a na dodatek odkrył, że jest chory na raka płuc. I nawet na tym etapie życia Andy'ego znajdował się element czarnego humoru, Andy bowiem nie palił i przez całe życie zdrowo się odżywiał. Zachorował bez widocznego powodu.

Słabnąc z dnia na dzień, Andy postanowił odkupić swoje winy, organizując wspaniałe widowisko pełne pozytywnej energii. Tak twierdzi Forman, ale radzę nie wierzyć we wszystko, co mówią w telewizji, zwłaszcza jeśli Andy ma z tym coś wspólnego. W rzeczywistości występ miał miejsce przed tym, jak dowiedział się o chorobie. Fantastyczny spektakl skończył się ufundowaną przez komika wycieczką do jadłodajni, gdzie każdy widz został poczęstowany szklanką mleka i ciasteczkami. Andy znów był lubiany, ale czuł się coraz gorzej.




Mimo swojego położenia, Andy zachował poczucie humoru. W ostatniej próbie zwalczenia choroby zwrócił się o pomoc do uzdrowiciela. "Bezkrwawa operacja" okazała się oszustwem, jednak Andy docenił umiejętne zafałszowanie rzeczywistości - sztukę, którą uprawiał przez całe życie. Niedługo potem umarł, a po śmierci 16 maja 1984 r. zasłynął jako człowiek, który napisał scenariusz własnego pogrzebu. Uroczystość przypominała jedno z jego przedstawień.

Dziś w amerykańskich "comedy clubach" wciąż można natknąć się na sobowtórów Tonego Cliftona. Serial "Taxi" jest co jakiś czas emitowany w stacjach telewizyjnych, zaś ryzykowny humor spod znaku Kaufmana wydaje się wciąż bardzo popularny, choć dziś, w dobie "Jackassa", Andy zostałby uznany za nieśmiałego szaraczka. Chyba, że przekroczyłby kolejną granicę.





I tu byłby koniec.

To był mój tekst. Nie chciałem w nim rozkładać Andy'ego na czynniki pierwsze - od 1984 zdążył się rozłożyć bez niczyjej pomocy. Chciałem cię na chwilę zająć, żebyś przegapiła ulubiony serial. A jeśli cię zabawiłem, a przy okazji poznałem z niezłym komikiem, to w ramach podziękowania możesz obejrzeć "Człowieka z Księżyca" i polecić go swoim znajomym, bo to naprawdę świetny film.

Autor tekstu: Michał Puczyński - MILITARY Klub Miłośników Filmu, 25 października 2007

To tyle. Możesz zamknąć tę stronę. Nie ma tu już nic do czytania.

Naprawdę.

Nie czytaj tego, już nic nowego nie napiszę.

W prawym górnym rogu ekranu jest krzyżyk. Kliknij go wreszcie.

A jeśli nie, to przynajmniej kliknij TUTAJ