Strona główna KMF

 

Akcja filmu rozgrywa się niedługo po zakończeniu II wojny światowej. Do okupowanego przez trzy różne kraje Wiednia na zaproszenie Harry'ego Lime'a przyjeżdża Holly Martins, amerykański pisarz chcący znaleźć sobie nową, lepszą pracę. Na miejscu okazuje się, że Harry kilka dni wcześniej zginął w tajemniczym wypadku samochodowym. Jednak Holly szybko zauważa nieścisłości w zeznaniach byłych przyjaciół Harry'ego, przez co postanawia przeprowadzić własne śledztwo, które ma na celu wyjaśnić czy wypadek był tylko nieszczęsnym zbiegiem okoliczności czy starannie zaplanowaną zbrodnią. Tym samym wchodzi w drogę miejscowej policji która przekonana jest, że Lime wplątany był w nielegalny handel i inne przestępcze rozrachunki.

Kino w najlepszym wydaniu. Połączenie thrillera z dramatem społeczno-politycznym daje w efekcie bardzo nietuzinkowy film który zaskakuje i bezpowrotnie wciąga widza w wir zaskakujących wydarzeń. Choć w latach kiedy powstawał, ekspansja na kino moralnego niepokoju była bardzo duża, to jednak "Trzeci człowiek" nie poddał się schematom i określonym z góry wartościom. Scenariusz został skonstruowany w bardzo przewrotny sposób, chociaż zawiera pewną dozę przewidywalności, trzyma w napięci do ostatniej chwili. Pozwala również widzowi czuć niepokój podobny do tego, jaki nawiedza głównego bohatera; tajemniczość prześladująca nas od pierwszych minut, zamienia się potem powoli w niepewność, aż w końcu objawia się jako strach. Reżyser postawił na sprawdzoną metodę "po nitce do kłębka", jednak położył nieco większy nacisk na znaczenie samej nitki, a tym samym zmniejszył rolę kłębka. To przede wszystkim inteligentny i wyszukany styl narracji Reeda czyni z "Trzeciego człowieka" niezapomniany film do którego warto powracać co jakiś czas. Trudno jest powiedzieć czy reżyser chciał opowiedzieć zaskakującą historię nie bawiąc się przy tym w zbędnym moralizatorstwo, czy tylko starał się przedstawić widzowi dramat dwóch przyjaciół w powojennych sceneriach okupowanej Europy; jednak to i to wyszło mu doskonale. Pojawiający się wątek miłosny nie nabiera kształtu kolejnego tragicznego romansu, jest to raczej zimne spojrzenie na zaszłości jakie tworzą się między dwojgiem ludzi w niecodziennych warunkach. Kreacje aktorskie zasługują również na pochwałę. Szarmancki Joseph Cotten, obdarzona klasyczną i "zimną" urodą Alida Valli oraz przykuwający wzrok widza Orson Welles odgrywają własne role z olbrzymim zaangażowaniem.

Oglądając "Trzeciego człowieka" sztuką jest nie zwrócić uwagi na znakomite zdjęcia. Czarno białe ujęcia zawierają olbrzymią ilość kontrastów, gra cieni doprowadzona została do perfekcji. Nocna scena w której uśmiechnięta twarz Orsona Wellesa zostaje momentalnie oświetlona, a reszta jego sylwetki skrywa się w gęstym mroku, jest wizualnym majstersztykiem; to wysmakowane plastycznie ujęcie zapisuje się na stałe w pamięci widza. Bardzo ciekawie wykorzystano również położenie kamery, możemy obserwować wiele filmowych wydarzeń spod ostrego kąta; ten prosty zabieg potęguje jeszcze bardziej napięcie które wręcz emanuje z ekranu. W ostatnich sekwencjach filmu, kiedy to akcja przenosi się w podziemie miasta, kamera nabiera szybkiego tempa oddając w doskonały sposób całą dramaturgię. Wąskie i ciemne uliczki Wiednia nie są w pełni dziełem scenografów, zdjęcia do filmu kręcone były w okupowanym wtedy mieście.

Jednak obraz Reeda to również olbrzymia dawka czystej rozrywki. Czas jaki spędzamy przed ekranem mija w bardzo szybkim tempie, choć film ma ponad pięćdziesiąt lat, nic nie stracił ze swojej świeżości, a patrząc na dzisiejsze, zazwyczaj nie umiejące połączyć sztuki z rozrywką produkcje zalewające nasze kina, "Trzeci człowiek" jest bezdyskusyjnie godny polecenia. Tutaj również sprawdza się znane pojęcie, że dobry film broni się sam i zapewne jeszcze wiele osób będzie mogło się o tym przekonać na przykładzie dzieła, a może nawet arcydzieła Carola Reed'a.

 

Autor: Maciek
maciek.xx@interia.pl
  THE THIRD MAN | USA 1949 | Reżyseria: Carol Reed | Scenariusz: Graham Green | Zdjęcia: Robert Krasker | Muzyka: Anton Karas, Henry Love | Występują: Joseph Cotten, Alida Valli, Orson Welles, Trevor Howard, Paul Horbiger, Ernst Deutsch, Erich Ponto, Seigfriend Breuer, Bernard Lee | Czas trwania: 104 min.