W latach 90. niektórzy mówili o zmierzchu polskiego kina: nie produkuje się już filmów frapujących, intelektualnie "wyższych" od powszedniości. Najprościej mówiąc nie mamy w Polsce filmów na tyle dobrych, aby mogły konkurować z produkcjami zachodnimi, aby bez kompleksów stawały do boju o Oscary. Czy może takim filmem być "Pan Tadeusz"? Według mnie film choć dobry, to zbyt polski, zbyt zaściankowy, niezrozumiały dla widza np. z RPA, nie mówiąc już o Stanach Zjednoczonych. "Ogniem i Mieczem"? Świetny technicznie, niekiedy aktorsko: ale ta Izabella Scorupco! Jej rola woła o pomstę do nieba! A, że oba filmy zgromadziły tak wielką, wielomilionową publiczność? Chwała specom od marketingu. ale czy te filmy zaistniały by na filmowej arenie gdzieś indziej oprócz Polski? Rodzynkami w tak kruchym cieście, jakim jest kinematografia polska, jawią się filmy takie jak "Historie miłosne", "Darmozjad polski" czy "Dług" (kilka jeszcze by się znalazło).
Ale niestety nie ma wśród nich dzieła wybitnego... A za takie uchodzi "Ziemia Obiecana" Andrzeja Wajdy. Film sprzed 26 lat, uważany za najwybitniejsze dzieło Mistrza Wajdy, nominowany do Oscara, wciąż zaskakuje... i bardzo dobrze się stało, że reżyser zdecydował się na powtórne wpuszczenie tego niezwykłego obrazu do kin. Taśma została oczyszczona, dźwięk poprawiony, zbędne sceny wycięte...
Film ten to miód na serce każdego kinomana, który tęskni za WYBITNYM filmem polskim.
Łódź. Przełom XIX i XX wieku. Trzej przyjaciele, Polak Karol Borowiecki (Daniel Olbrychski), Żyd Moryc Welt (Wojciech Pszoniak) i Niemiec Maks Baum (Andrzej Seweryn). Oni to przewodzą rodzącej się właśnie klasie młodych kapitalistów, przed którymi życie staje otworem. Chcą mieć z niego jak najwięcej, chcą naśladować tych, którzy pobudowali wielkie fabryki z olbrzymimi kominami. Tam tkwią pieniądze. Bohaterowie chcą pieniędzy. W tym to celu planują zbudowanie fabryki.
"Ten szczególny konglomerat polsko-niemiecko-żydowski ówczesnej Łodzi jest ogromnie interesujący, uderza barwnością, różnorodnością obyczajową, rozmaitością typów i postaw"- mówił Andrzej Wajda. Rzeczywiście, akcja dzieje się na ulicach Łodzi, mieszaniny kilku zupełnie różnych kultur, które łączyło wówczas jedno: pieniądz.
Dlaczego warto więc obejrzeć "Ziemię Obiecaną"? Oto powody:
1. Ta historia ma odzwierciedlenie w naszych czasach: bezwzględność w osiąganiu kariery, tzw. "wyścig szczurów". Kariera, kariera, kariera przede wszystkim! Warto poświęcić przyjaciół i rodzinę dla sukcesu, jaki określają pieniądze. Gdy Horn na sugestie, że za wolno pisze, odpowiada, że nie ma dwóch rąk, jest tylko człowiekiem-jego szef odpowiada, że w pracy człowiekiem nie jest, jest maszyną, trybikiem w całej konstrukcji.
2. Tak się powinno pisać scenariusz na podstawie powieści (tutaj Reymonta). Doskonały scenariusz!
3. Chcecie zobaczyć prawdziwie WIELKIE aktorstwo? Jeżeli ktoś nie jest przekonany do talentu Olbrychskiego, Seweryna, Pszoniaka, Fronczewskiego - ten musi obejrzeć ten film! Zresztą, co by nie mówić, cała obsada gra wyśmienicie!
4. Dlaczego Wajdę nazywa się Mistrzem? Ano dlatego, że potrafi doskonale poprowadzić aktorów, dobrać muzykę, pokazać to, o czym myślał autor pisząc powieść.
5. Należy obejrzeć ten film ze względu na nominację do Oscara w 1975 roku. Przegrał wtedy z "Amarcordem", ale było blisko jak nigdy wcześniej ani potem.
6. "Ziemia Obiecana" w większości plebiscytów na najlepsze filmy polskie niezmiennie zajmuje zaszczytne pierwsze miejsce.
7. Film w kinie to co innego niż film oglądany w telewizorze.
8. Bo jest to NAPRAWDĘ BARDZO DOBRY FILM!!
ZIEMIA OBIECANA (1974)
wersja reżyserska (2000)
premiera 13.X.2000
czas: 140min
Reżyseria: ANDRZEJ WAJDA
Scenariusz ANDRZEJ WAJDA
(wg powieści W. St. Reymonta "Ziemia obiecana")
Zdjęcia WITOLD SOBOCIŃSKI, EDWARD KŁOSIŃSKI, WACŁAW DYBOWSKI
Muzyka WOJCIECH KILAR
Scenografia TADEUSZ KOSAREWICZ
Dekoracja wnętrz MACIEJ PUTOWSKI, MARIA KUMINEK-OSIECKA
Kostiumy BARBARA PTAK
Charakteryzacja HALINA BER
Montaż HALINA PRUGAR
Dźwięk KRZYSZTOF WODZIŃSKI, LESZEK WRONKO
Drudzy reżyserzy ANDRZEJ KOTKOWSKI, JERZY DOMARADZKI
Obsada:
Karol Borowiecki: DANIEL OLBRYCHSKI
Moryc Welt: WOJCIECH PSZONIAK
Maks Baum: ANDRZEJ SEWERYN
Anka: ANNA NEHREBECKA
Ojciec Karola: TADEUSZ BIAŁOSZCZYŃSKI
Mada Műller: BOŻENA DYKIEL
Műller: FRANCISZEK PIECZKA
Műllerowa: DANUTA WODYŃSKA
Wilhelm Muller: MARIAN GLINKA
Bucholc: ANDRZEJ SZALAWSKI
Bucholcowa: JADWIGA ANDRZEJEWSKA
Lucy Zűckerowa: KALINA JĘDRUSIK
Zűcker: JERZY NOWAK
Grunspan: STANISŁAW IGAR
Ojciec Maksa: KAZIMIERZ OPALIŃSKI
Trawiński: ANDRZEJ ŁAPICKI
Kessler: ZBIGNIEW ZAPASIEWICZ
Horn: PIOTR FRONCZEWSKI
Wilczek: WOJCIECH SIEMION
Stein: JERZY ZELNIK
Ksiądz: ALEKSANDER DZWONKOWSKI
Zajączkowski: KAZIMIERZ WICHNIARZ
Karczmarek: ZDZISŁAW KUŹNIAR
Zośka Malinowska: GRAŻYNA MICHALSKA
Adam Malinowski: MACIEJ GÓRAJ
Malinowska: HALINA GRYGLASZEWSKA
Malinowski: JERZY OBŁAMSKI
Bum-Bum: MAREK WALCZEWSKI
Wdowa: LIDIA KORSAKÓWNA
Gitla: EMILIA KRAKOWSKA
Kupiec rosyjski: BERNARD ŁADYSZ
Grosgluck: BOGUSŁAW SOCHNACKI
Grosgluckowa: BOHDANA MAJDA
Kipman: KAZIMIERZ KACZOR
Halpner: WŁODZIMIERZ BORUŃSKI
Endelman: TEODOR GENDERA
Lekarz Bucholca: JERZY PRZYBYLSKI
Służący August: MIECZYSŁAW WAŚKOWSKI
Służący Mateusz: JAN P. KRUK
Służąca Anki: ALICJA SOBIERAJ
Socha: KRZYSZTOF MAJCHRZAK
Sochowa: JANINA GRZEGORCZYK
Śpiewaczka: JANINA TUR-KIRYŁOW
Śpiewak: RYSZARD BROMOWICZ
Robotnik: WITOLD DEDERKO
Majster: TOMASZ LENGREN
AUTOR RECENZJI:
Rafał Oświeciński - DESJUDI