|
THE SHOP AROUND THE CORNER (Sklep na rogu) |
|
YOU'VE GOT MAIL (Masz wiadomość) |
Rok produkcji:1940 Kraj: USA Reżyseria: Ernst Lubitsch Scenariusz: Samson Raphaelson i Ben Hecht |
Rok produkcji:1998 Kraj: USA Reżyseria: Nora Ephron Scenariusz: Nora Ephron i Delia Ephron |
| Dwoje ludzi, kobieta i mężczyzna, pracują w tej samej branży. Oboje nawiązują też korespondencyjną znajomość. Nie znając się nawzajem i nic o sobie nie wiedząc w pracy są wrogami, a poza nią wymieniają listy ze swym "drogim przyjacielem"... |
 Klara Novak i Alfred Kralik (Margaret Sullavan i James Stewart)  Pirovitch (Felix Bressart)  Hugo Matuschek (Frank Morgan) |
 Joe Fox i Kathleen Kelly (Tom Hanks i Meg Ryan)  Kevin Jackson (Dave Chappelle)  Nelson Fox (Dabney Coleman) |
Czas akcji to rok 1940, od lata do Bożego Narodzenia (6 miesięcy).
|
Czas akcji to rok 1998, od okresu przedświątecznego do wiosny.
|
|
Miejsce akcji: Budapeszt (Węgry), na rogu ulic Adrassy i Balta.
|
Miejsce akcji: Nowy York (USA), Manhattan, West Side na rogu ulic 72 i Brodway.
|
|
Korespondencja za pomocą listu, znaczka, poczty nr 30 i skrzynki poste restante nr 237.
|
Korespondencja za pomocą internetu i poczty elektronicznej (e-mail).
|
|
Bohaterowie pracują w branży galanteryjnej.
|
Bohaterowie pracują w branży księgarskiej.
|
|
Klara Novak zamieściła anons w gazecie, że poszukuje kulturalnego mężczyzny do korespondencji.
|
Kathleen Kelly weszła w dniu swoich urodzin na stronę internetową dla osób po 30-tce.
|
|
Szefem Klary jest pan Matuschek.
|
Szefem Kathleen jest ona sama.
|
|
Nic nie wiemy o życiu osobistym Klary Nowak.
|
Kathleen Kelly ma przyjaciela i żadnego domowego zwierzątka.
|
|
Przyjaciel głównego bohatera, Alfreda Kralika, to Pirovitch.
|
Przyjaciel głównego bohatera, Joe Foxa, to Kevin Jackson.
|
|
Alfred Kralik zaczyna myśleć o małżeństwie po 4 listach.
|
Joe Fox zazcyna myśleć o małżeństwie po kilkunastu mailach.
|
|
Nie wiemy nic o życiu osobistym Alfreda Kralika.
|
Joe Fox ma przyjaciółkę i psa Brinkleya.
|
|
|
"Pierwsze" spotkanie pary bohaterów ma miejsce w Café Nizza.
|
"Pierwsze" spotkanie pary bohaterów ma miejsce w Café Lalo.
|
|
|
Klara Novak zamawia kawę.
|
Kathleen Kelly zamawia herbatę.
|
|
|
Znak rozpoznawczy Klary to książka "Anna Karenina" i czerwony goździk.
|
Znak rozpoznawczy Kathleen to książka "Duma i uprzedzenie" i karmazynowa róża.
|
|
|
Początkowo nie widać bohaterki w kawiarni, bo zasłania ją wieszak.
|
Nie widać bohaterki, gdyż zasłania ją kelner.
|
|
|
Klara Novak mówi, że Alfred Kralik ma zamiast serca torbę, zamiast duszy teczkę, zamiast intelektu zepsutą zapalniczkę.
|
Kathleen Kelly mówi, że Joe Fox ma kasę w miejscu mózgu, bilans zysków zamiast serca.
|
|
|
Powielanie czy tworzenie?
W zasadzie każde dzieło sztuki zawsze podlegało kopiowaniu i naśladownictwu. To, co jednak charakteryzuje pierwowzór, a czego jednocześnie brakuje reprodukcji, to autentyczność. To tu i teraz oryginału, czyli własna i jedyna egzystencja w określonym miejscu i czasie. Niepowtarzalne ujęcie tematu i nowatorska realizacja. Na tej samej zasadzie wszelkie dalsze ciągi i remake'i będą zawsze podejrzane o kicz, czyli będą uproszczoną kalką, zaledwie bladym naśladownictwem. Oczywiście może się zdarzyć interesujące nowe odczytanie starego tematu. Zawsze jednak to będzie tylko odczytanie, a nie tworzenie*. I tak jest chyba właśnie z filmem "Masz wiadomość@quot;. Niby coś nowego, bo przecież jakże wspaniałe przypasowanie scenariusza do schyłku XX w wieku! Internet i wielka księgarnia Foxa kontra mała księgarnia na rogu. Ale sam temat przewodni jest jednak odgrzany. Trzeba przy tym powiedzieć, że motyw walki o byt małej księgarenki z potężną siecią księgarską jest bardzo ciekawy. Bo tak przecież niesłychanie prawdziwy. Tak niesłychanie "żywy". Tak jak prawdziwa i wciąż aktualna jest atmosfera ze sklepu Matuschek i Spółka. Ta uniżoność, te pochlebstwa, strach przed utratą pracy - czyż nie są one częścią naszego dzisiejszego życia? Z kolei małe firmy, sklepy, kina nie mają szans w rywalizacji z wielkimi centrami handlowymi i multiplexami. Mało profesjonalnymi i wielce komercyjnymi. Wielkie, bezosobowe i pełne niekompetentnych sprzedawców można by rzec, parafrazując słowa bohaterki, Kathleen Kelly. To jednak one zdecydowanie wygrywają w walce o konsumenta (niska cena, duży wybór). Ostatecznie przecież księgarnia za rogiem z ponad czterdziestoletnią tradycją upada. W filmach tych nie chodzi oczywiście o pokazanie sytuacji społecznej, bo ona jest tylko zaledwie tłem historii. Historii dwojga ludzi, ich wzajemnego poznawania siebie i dojrzewania. Wreszcie ich cudownego spotkania. Historii, gdzie nieważny jest wygląd zewnętrzny, ale to co ma się w środku. To, co czyni nas tym, kim jesteśmy naprawdę... *Przy pisaniu komentarza korzystałam z pomocy: Benjamin W., Dzieło sztuki w epoce możliwość jego technicznej reprodukcji [w:] Studia z teorii filmu pod red. A. Jackiewicza, T: IV "Estetyka i film", Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1972, s. 152 n. Płażewski J., Ułatwione szczęście w opakowaniu instant. O kiczu filmowym, Kino, sierpień 1984, www.kino.pl |
Dziadek Joe Foxa wspomina, że dawno temu korespondencyjnie romansował z poprzednią właśccielką sklepu, Cecylią Kelly (matką Kathleen) i że ich znajomość nie wyszła nigdy poza ramy listów. Można to uznać za nawiązanie do "Sklepu na rogu".
Michael Palin (komik z grupy Monty Python) miał zagrać pisarza, który często czyta na głos książki w sklepie należącym do bohaterki granej przez Meg Ryan. Nakręcił nawet kilka scen, ale ostatecznie zostały one wycięte z filmu.
Księgarnia Foxa, którą widzimy w filmie, w rzeczywistości jest jednym ze sklepów Barnes & Noble. Jej otwarcie w roku 1990 spowodowało lawinę skarg i wiele protestów, w związku z obawami okolicznych mieszkańców, którzy przypuszczali, że znajdująca się w pobliżu mała księgarnia zostanie pozbawiona klientów. Obawy okazały się słuszne i "Shakespeare & Co." została zamknięta.
|
|
 |
|
|
| Strona główna działu | Strona główna KMF |
