TYTUŁ POLSKI: Koszmar z Ulicy Wiązów
ROK PRODUKCJI: 1984
DYSTRYBUCJA W POLSCE: Monolith
REŻYSERIA: Wes Craven

WYSTĄPILI:
Robert Englund
Heather Langenkamp
John Saxon
Johnny Depp
Ronee Blakley

PRZECZYTAJ OPIS CAŁEJ SERII (autor: DOBERMANN)

Grupę nastolatków z miasteczka Springwood dręczy w snach odrażająca kreatura, człowiek ze spaloną twarzą i z wielkimi ostrzami na palcach jednej dłoni. Wkrótce jedna z dziewcząt ginie podczas snu w makabryczny sposób. Okazuje się, że gdy potwór dopada kogoś we śnie, umiera on naprawdę. Sprawcą morderstw jest Freddy Krueger, psychopata niegdyś zabijający dzieci i w okrutny sposób zlinczowany za to przez mieszkańców miasteczka. Teraz powraca w snach, aby dokonać zemsty. Nastolatka Nancy postanawia mu się przeciwstawić... W roku 1984 powołana została do życia jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci kina grozy. Freddy Krueger z miejsca podbił serca (jeśli tak to można nazwać) fanów tego gatunku, spragnionych dobrej, wyrazistej postaci monstrum, a film osiągnął wielki sukces, ratując przy tym podupadającą, niewielką wytwórnię New Line Cinema od bankructwa. Wes Craven stworzył film o specyficznym klimacie majaków sennych, w którym nigdy nie ma pewności czy to, co widzimy na ekranie, dzieje się naprawdę, czy jest już sennym koszmarem. W dodatku Krueger zabija nastolatków w ich snach z okrutną finezją i przerażającą uciechą, rzucając przy tym tekstami uznawanymi często za kultowe, czyli postępuje zupełnie inaczej niż jego starsi i milczący koledzy po fachu : Michael Myers, Leatherface czy Jason Voorhees. Dziś jest to wciąż dobry horror, broniący się głównie sporą dawką czarnego humoru w wykonaniu Kruegera, niepokojącym, chwilami mocno onirycznym klimatem oraz muzyką Charlesa Bernsteina z charakterystycznym, hipnotyzującym motywem przewodnim na czele.

TYTUŁ POLSKI: Koszmar z Ulicy Wiązów 2: Zemsta Freddy'ego
ROK PRODUKCJI: 1985
DYSTRYBUCJA W POLSCE: Monolith
REŻYSERIA: Jack Sholder

WYSTĄPILI:
Robert Englund
Mark Patton
Kim Myers
Clu Gulager
Hope Lange

PRZECZYTAJ OPIS CAŁEJ SERII (autor: DOBERMANN)

Do domu, w którym niegdyś mieszkała Nancy Thompson, wprowadza się z rodzicami Jesse. Chłopak wkrótce zaczyna mieć przerażająco realistyczne sny, w których nęka go monstrum z ostrzami na palcach. Jesse zwierza się swojej dziewczynie i oboje wkrótce odkrywają straszną prawdę o Freddym Kruegerze i wydarzeniach, jakie rozegrały się tu w przeszłości. Krueger zaczyna mordować osoby z otoczenia Jesse'ego, a jego samego opętuje coraz bardziej, chcąc uczynić z chłopca swego następcę... Jak można się było spodziewać, kontynuacja była tylko kwestią czasu. Druga część powstała już rok później i... rozczarowała. Zamiast uczty grozy skąpanej w charakterystycznej stylistyce pierwszej części, otrzymaliśmy film znacznie bardziej młodzieżowy, po brzegi wypchany bezbarwnymi nastolatkami obojga płci, niemal niepodejmującymi żadnej gry z Kruegerem. On sam, owszem, tnie na lewo i prawo, ale w jego działaniu brakuje tego pierwiastka nadnaturalności, którym cechowało się ono poprzednio. Scenariusz jest maksymalnie wtórny, wykorzystujący jedynie z grubsza pomysł na "potwora, który w snach zabija nastolatków", a gwoździem do trumny okazuje się byle jakie aktorstwo dwojga głównych bohaterów, którzy niemiłosiernie irytują - on swoją płaczliwością, ona nieznośnym szlochem. Nuda, trywialność i masakra bez polotu - to najkrótsze podsumowanie tego odcinka. Warto obejrzeć jedynie dla postaci Freddy'ego, który absolutnie nie zawodzi.

TYTUŁ POLSKI: Koszmar z Ulicy Wiązów 3: Wojownicy Snów
ROK PRODUKCJI: 1987
DYSTRYBUCJA W POLSCE: Monolith
REŻYSERIA: Chuck Russell

WYSTĄPILI:
Robert Englund
Patricia Arquette
Heather Langenkamp
John Saxon
Craig Wasson

PRZECZYTAJ OPIS CAŁEJ SERII (autor: DOBERMANN)

Po próbie samobójczej, do zakładu psychiatrycznego trafia Kristen, dziewczyna dręczona powracającymi koszmarami sennymi. Dołącza do grupy młodzieży z podobnymi traumatycznymi doświadczeniami. To właśnie ich za cel obiera sobie Freddy Krueger, który metodycznie, jedno po drugim, nawiedza i dopada nastolatków. Na pomoc przybywa im osoba, która miała już kiedyś do czynienia z potworem i udało jej się go pokonać. Studentka psychologii, Nancy Thompson... Po kiepskiej części drugiej mamy oto kolejny nagły skok jakościowy, tym razem na szczęście w górę. Akcja z pełnej dzieciarni Ulicy Wiązów przeniesiona została do szpitala psychiatrycznego - zamkniętej przestrzeni, która staje się areną niezwykłych wydarzeń. Freddy Krueger jest tym razem diabelnie sprytny i szaleje na całego, serwując swoim ofiarom obszerny zestaw sposobów uśmiercania - dodajmy, że nad wyraz pomysłowych i okraszonych mocną dawką wisielczego humoru. Oprócz samego miejsca odosobnienia, jakim jest psychiatryk - zawsze wdzięczne miejsce dla horrorów i thrillerów - wrażenie robią także surrealistyczne lokacje, do których Krueger wciąga młodzież w ich snach. Nieco rażą za to zdolności paranormalne nastolatków, nabywane wraz z wkroczeniem do świata snu, i w ogóle wątpliwa logika niektórych zdarzeń (co jest zresztą cechą całej serii). Dobrze spisali się natomiast aktorzy, z których, obok znanej z pierwszego filmu Heather Langenkamp, na czoło wybija się osiemnastoletnia wówczas Patricia Arquette. Dobra, zgrabna część cyklu, aczkolwiek dryfująca nieco bardziej w kierunku fantastyki niż horroru.

TYTUŁ POLSKI: Koszmar z Ulicy Wiązów 4: Władca Snów
ROK PRODUKCJI: 1988
DYSTRYBUCJA W POLSCE: Monolith
REŻYSERIA: Renny Harlin

WYSTĄPILI:
Robert Englund
Lisa Wilcox
Tuesday Knight
Danny Hassel
Rodney Eastman

PRZECZYTAJ OPIS CAŁEJ SERII (autor: DOBERMANN)

Freddy powraca, zabijając trójkę nastolatków ocalałych z wydarzeń rozgrywających się w zakładzie psychiatrycznym, wśród nich Kristen, której wydawało się, że potwór został ostatecznie pokonany. Nastolatka przed śmiercią przekazuje jednak swojej znajomej moc wciągania innych osób do snów. W efekcie Alice staje się nieświadomym narzędziem w rękach Kruegera. Gdy jednak zabija on jej najbliższych, dziewczyna poznaje oblicze zła i postanawia z nim walczyć... To pierwsze tak znane dzieło Renny'ego Harlina, który wkrótce stał się specjalistą od wysokobudżetowych widowisk sensacyjnych (czasem nienajwyższych lotów). Na razie jednak popełnił jeden ze słabszych odcinków cyklu, w którym zabrakło czegoś, co pozytywnie wyróżniałoby go spośród innych. Freddy znów goni, straszy i zabija, dzieciaki wciągają się nawzajem w swoje sny, nagle się z nich budzą i tak w kółko. W dodatku wyraźnie przedobrzono z niektórymi scenami śmierci, które zamiast fascynować, wzbudzają dreszcz obrzydzenia, jak np. przemiana jednej z bohaterek w owadokształtne monstrum. Niczym nie wyróżniają się także młodzi aktorzy z bezbarwną Tuesday Knight na czele (zastąpiła Patricię Arquette w roli Kristen). Na szczęście jednak wkrótce na pierwszy plan wysuwa się postać grana przez ładną i wyrazistą Lisę Wilcox, która nie pozwala popaść filmowi w całkowitą przeciętność.

TYTUŁ POLSKI: Koszmar z Ulicy Wiązów 5: Dziecko Snów
ROK PRODUKCJI: 1989
DYSTRYBUCJA W POLSCE: Monolith
REŻYSERIA: Stephen Hopkins

WYSTĄPILI:
Robert Englund
Lisa Wilcox
Danny Hassel
Kelly Jo Minter
Erika Anderson

PRZECZYTAJ OPIS CAŁEJ SERII (autor: DOBERMANN)

Freddy Krueger znów nawiedza Alice, dziewczynę, która pokonała go w poprzednim koszmarze. Zabija jej koleżanki i kolegów, a ponadto próbuje zawładnąć dzieckiem, którego bohaterka się spodziewa, aby za jego pośrednictwem odrodzić się jeszcze potężniejszy niż do tej pory. Dziewczyna, doświadczona już w bojach z Kruegerem, nie podda się jednak łatwo, w dodatku z pomocą przyjdzie jej nieoczekiwany sprzymierzeniec. Jest nim Amanda Krueger, matka Freddy'ego... Niegdyś synów dorobili się Frankenstein, Dracula, King Kong i Godzilla, czemu więc nie obdarzyć potomkiem także Freddy'ego Kruegera? Pomysł dość ryzykowny i groteskowy, na szczęście jednak twórcy nie pokusili się o przedstawienie przygód małego Freddy'ego mordującego widelcem dzieci z przedszkola. Tym razem film jest lepszy niż poprzednia część, trzymając odpowiednie tempo i zapewniając przyzwoity poziom "gier i zabaw", jakie swoim ofiarom ma do zaoferowania monstrum w pasiastym swetrze. Także aktorsko wypada znośnie, znowu głównie za sprawą Lisy Wilcox, która wyrosła na heroinę serii podobną do Heather Langenkamp z pierwszej i trzeciej części, taką, co to ostrzom Freddy'ego się nie kłania i bierze sprawy w swoje ręce.

TYTUŁ POLSKI: Freddy Nie Żyje: Koniec Koszmaru
ROK PRODUKCJI: 1991
DYSTRYBUCJA W POLSCE: Monolith
REŻYSERIA: Rachel Talalay

WYSTĄPILI:
Robert Englund
Lisa Zane
Shon Greenblatt
Breckin Meyer
Lezlie Deane

PRZECZYTAJ OPIS CAŁEJ SERII (autor: DOBERMANN)

Do zakładu dla trudnej młodzieży trafia chłopak - nie wie, jak się nazywa i skąd pochodzi. Miewa on dręczące sny, takie same jak te, które przytrafiają się doktor Maggie Burroughs. Oboje postanawiają wyjaśnić tajemnicę nocnych koszmarów i wraz z trojgiem nastolatków wyruszają do Springwood, mieściny zupełnie pozbawionej młodych ludzi. Tam czeka już na nich Freddy Krueger, który przez chłopaka chciał dotrzeć do swojej córki. Córką Freddy'ego okazuje się terapeutka Maggie... Bardzo nierówny odcinek cyklu. Z jednej strony film przykuwa uwagę retrospekcjami z dzieciństwa, młodości i dorosłości Freddy'ego Kruegera (Robert Englund po raz pierwszy całkowicie bez charakteryzacji!), ujawniającymi kolejne fragmenty i istotne wydarzenia z jego życia, z drugiej zaś twórcy znów nie mieli pomysłu na zwroty fabularne i sprawne poprowadzenie akcji. Pół biedy, że zbytnio nie potrafią wciągnąć perypetie paru bohaterów (znowu nikt nie wznosi się na wyżyny aktorstwa) odkrywających swoje rodzinne powiązania z Kruegerem. Gorzej, że Freddy w dużej mierze zamiast straszyć, śmieszy, gdyż scenarzyści zaserwowali nam potężną dawkę błaznowania w jego wykonaniu. Żenujący jest zwłaszcza jego kilkuminutowy popis jako gracza komputerowego sterującego ruchami jednej ze swoich ofiar, pełen wrzasków i wygłupów.

TYTUŁ POLSKI: Nowy Koszmar Wesa Cravena
ROK PRODUKCJI: 1994
DYSTRYBUCJA W POLSCE: Monolith
REŻYSERIA: Wes Craven

WYSTĄPILI:
Robert Englund
Heather Langenkamp
John Saxon
Miko Hughes
Wes Craven

PRZECZYTAJ OPIS CAŁEJ SERII (autor: DOBERMANN)

Z okazji 10. rocznicy powstania pierwszego filmu o Freddym Kruegerze aktorka Heather Langenkamp, grająca w nim Nancy, zostaje zaproszona do telewizji. Równocześnie reżyser Wes Craven przygotowuje się do nakręcenia kolejnego filmu cyklu. Tym wydarzeniom towarzyszą inne: mąż Heather zostaje zamordowany w okrutny sposób, ją samą zaczynają nawiedzać koszmary z filmów, w których występowała, a jej kilkuletni synek Dylan popada w dziwne otępienie. Jak się okazuje, to Krueger znalazł sposób, aby przedostać się do świata jawy i zemścić się na Nancy, a potrzebne mu jest do tego właśnie dziecko... Ostatnia jak dotąd odsłona cyklu zaskoczyła innym podejściem do tematu. Na stołek reżysera powrócił Wes Craven, tworząc film utrzymany w zupełnie odmiennej stylistyce niż poprzednie części. Przede wszystkim "Nowy koszmar" jest filmem o filmie, w którym kilkoro aktorów znanych z wcześniejszych odcinków gra role samych siebie (mowa tu o Robercie Englundzie, Heather Langenkamp i Johnie Saxonie), co zawsze jest ciekawym zabiegiem ekranowym (także w tym przypadku). Zauważalne są też pewne istotne zmiany. Krueger nie działa już w miasteczku Springwood i nie szlachtuje nastolatków. Tym razem jest - jak to sam ujął Wes Craven w swoim niewielkim, aczkolwiek raczej bezbarwnym występie - wcieleniem "czystego zła krążącego od pokoleń". Freddy zmienił się również fizycznie. Po raz pierwszy w serii ma rękawicę z pięcioma ostrzami (dotąd kciuk obywał się bez niego), a także nosi płaszcz, ciemny i ponury jak jego dusza. Najciekawsze jest jednak to, że Krueger już nie błaznuje na potęgę. Owszem, nadal jest szyderczo wykrzywiony, ale jednocześnie stał się nad wyraz zdecydowany, silny, bezwzględny i brutalny. To już nie ta sama pocieszna chwilami kreatura, której co pewien czas ten czy inny małolat mógł dać w łeb belką albo kopnąć w krocze. Tym razem Freddy to postać momentami wzbudzająca autentyczną grozę. Dodajmy do tego bardzo sprawną reżyserię Cravena - pierwsza połowa jest dość statyczna, ale później następuje popis efektownego montażu, w wyniku czego otrzymujemy bardzo dobry film, przez wielu uznawany za najlepszą część serii zaraz po pierwszej.

TYTUŁ POLSKI: Freddy konta Jason
ROK PRODUKCJI: 2003
DYSTRYBUCJA W POLSCE: Warner Home Video
REŻYSERIA: Ronny Yu

WYSTĄPILI:
Robert Englund
Ken Kirzinger
Monica Keena
Jason Ritter
Kelly Rowland

PRZECZYTAJ RECENZJĘ FILMU (autor: ALIEEN)

W Springwood zapomniano o Kruegerze, co nie pozwala mu na uaktywnianie się w snach nastolatków. Podstępem więc, przywołuje on do życia innego upiornego zabójcę, Jasona Voorheesa, i nakazuje mu zabijać w miasteczku. W rezultacie przerażona młodzież zaczyna przypominać sobie imię i postać Kruegera, dzięki czemu ten coraz bardziej rośnie w siłę i również zaczyna działać na Elm Street. Młodzi ludzie postanawiają jednak wciągnąć Freddy'ego do swojego świata, wykorzystując w tym celu Voorheesa. Dochodzi do nieuchronnej konfrontacji pomiędzy nim a Kruegerem... Jeden z najbardziej znanych filmów typu crossover wzbudza bardzo mieszane uczucia. Jest to na pewno pozycja bardziej dla fanów którejś z obu serii (lub nawet obu naraz) niż dla widzów oczekujących po prostu dobrego horroru. Ci pierwsi jako argumenty podają zazwyczaj zgrabne wykorzystanie i połączenie w filmie wątków z obu cykli (co rzeczywiście jest ciekawe) oraz sprawną reżyserię, na którą składają się m.in. sceny rzezi urządzanych przez obu tytułowych bohaterów i sekwencje walk pomiędzy nimi. Przeciwnicy nie widzą w tym filmie nic, co wyróżniałoby go spośród innych slasherów, jako wady wymieniając monotonię wydarzeń, brak oryginalności fabuły i utratę specyficznego klimatu sennych wizji ze świata Freddy'ego. Jakkolwiek wydarzenia przedstawione są bardziej właśnie z jego perspektywy, całość przypomina raczej świat Jasona. Do tego dochodzą drażniące, irracjonalne niekiedy działania młodocianych bohaterów, podparte bezbarwnym, niezdecydowanym, irytującym aktorstwem. Plusem, który wszyscy widzowie z reguły doceniają, są postacie obu głównych antagonistów. Zarówno Krueger, jak i Voorhees sprawiają bardzo pozytywne wrażenie (w sensie wyrazistości postaci) i wyróżniają się spośród otaczającej ich scenariuszowej i realizacyjnej, choć efektownej, sztampy. To jednak zdecydowanie za mało, aby hołd oddany im poprzez umiejscowienie obu w jednej fabule uznać za udany i w ogóle potrzebny.

CIEKAWOSTKI:

  • Film "Freddy kontra Jason" jest tzw. crossoverem, czyli dziełem łączącym w sobie wątki różnych, niezależnych od siebie filmów. W tym przypadku są to serie "Koszmar z Ulicy Wiązów" (7 części) i "Piątek trzynastego" (10 części).
  • Jedynym aktorem, który wystąpił we wszystkich 8 (wliczając w to crossover) częściach "Koszmaru..." jest Robert Englund, wcielający się w postać Freddy'ego Kruegera. Oprócz tego po trzy razy wystąpili Heather Langenkamp (cz. 1, 3, 7) i John Saxon (cz. 1, 3, 7).
  • Aktorem, który zagrał w równie dużej liczbie odcinków jednej serii horrorów jest Doug Bradley, czyli Pinhead z cyklu "Hellraiser".
  • W przeciwieństwie do wielu innych serii horrorów, wszystkie "Koszmary..." doczekały się premiery na ekranach kin - żaden odcinek nie trafił bezpośrednio na wideo ani nie był przeznaczony do emisji w telewizji.
  • Krueger początkowo miał być milczącym zabójcą, podobnie jak Michael Myers (seria "Halloween") czy Jason Voorhees (seria "Piątek trzynastego"). Wes Craven jego wygląd oparł na postaci włóczęgi o oszpeconej twarzy i ubranego w kolorowy sweter, który kręcił się niegdyś koło jego domu. A samo imię i nazwisko monstrum pochodzi ponoć od chłopaka, który gnębił Cravena w jego latach szkolnych.
  • Freddy początkowo miał straszyć bardziej upiornym i groteskowym wyglądem; miał mieć odkrytą górną szczękę i oderwany kawałek czaszki. Odpowiedzialny za charakteryzację David B. Miller stwierdził jednak, że byłoby to bardzo trudne wykonania i image Kruegera oparł na zdjęciach ofiar poparzeń, uzyskanych od jednego z centrów medycznych. Ślady tego pomysłu widać na plakatach dwóch pierwszych części cyklu, na których Krueger bardziej przypomina jakiegoś dziwoląga niż monstrum, jakie znają wszyscy kinomani.
  • Pierwszy "Koszmar..." był całkowitym debiutem filmowym Johnny'ego Deppa. Aktor ten pojawił się również w szóstej części cyklu w kilkusekundowym epizodzie, w spocie na ekranie telewizora. Depp nie wystąpił w nim pod własnym nazwiskiem - w napisach końcowych filmu ukrył się za pseudonimem... Oprah Noodlemantra.
  • Depp udał się na casting do filmu jako osoba towarzysząca swego kolegi, którym był Jackie Earle Haley. To jednak Depp dostał rolę, Haley zaś w 2010 roku pojawi się na ekranach kin jako nowy Freddy Krueger w remake'u "Koszmaru...".
  • Do roli Nancy Thompson w pierwszym filmie serii kandydowały m.in. Courteney Cox, Jennifer Grey i Demi Moore (oraz 200 innych kandydatek).
  • Do roli Jesse'ego Walsha w drugim filmie serii brani byli pod uwagę m.in. Brad Pitt, Christian Slater i John Stamos. Każdy z nich z pewnością byłby lepszym wyborem niż niewydarzony i nijaki Mark Patton...
  • Patricia Arquette miała w czwartej części cyklu powtórzyć swoją rolę z części trzeciej, ale uniemożliwiła jej to ciąża. Została zastąpiona przez bezbarwną Tuesday Knight.
  • W dziewiątej części cyklu z Jasonem Voorheesem, "Piątek trzynastego: Jason idzie do piekła", pojawia się zapowiedź spotkania jego i Freddy'ego Kruegera w jednym filmie. W końcowej scenie leżącą na piasku maskę Jasona wciągają w ziemię wydobywające się z niej ostrza ręki Freddy'ego.
  • W szóstej części, czyli "Freddy nie żyje: Koniec koszmaru", w trakcie napisów końcowych lecą migawki ze wszystkich poprzednich filmów o Kruegerze. Podobny "teledysk" rozpoczyna film "Freddy kontra Jason" (nie znalazł się w nim jednak żaden fragment z "Nowego koszmaru Wesa Cravena").
  • Jedynym filmem serii, w którym nie słychać recytowanej przez dzieci mrocznej wyliczanki o Kruegerze, jest "Freddy nie żyje: Koniec koszmaru". Rymowankę przedstawiono tu we fragmentach, w postaci napisów umieszczanych w różnych miejscach (np. jako podpis do malowidła na chodniku).
  • W latach 1988-90 powstał serial "Freddy's Nightmares" składający się z 44 godzinnych odcinków. W 38 z nich wystąpił Robert Englund, który również wyreżyserował dwa epizody. Poszczególne odsłony serialu to opowieści grozy tworzone według zasady dobrze znanej z cykli "Opowieści z krypty" czy "Strefa mroku", a gospodarzem wprowadzającym w świat koszmarów Ulicy Wiązów był sam Freddy Krueger.


    CZY BĘDZIE KOLEJNA CZĘŚĆ?

    Raczej nie. Początkowo, po sukcesie crossovera ("Freddy kontra Jason" przyniósł, przy budżecie 25 mln dolarów, ponad 80 mln zysku w samych Stanach) jego kontynuacja wydawała się tylko kwestią czasu, ale już w 2005 roku wytwórnia New Line Cinema oficjalnie zdementowała plotki o planach powstania nowego filmu. Powstanie za to remake pierwszego "Koszmaru...", tym razem jednak bez udziału legendy i podpory całej serii, Roberta Englunda. Nowym Freddym Kruegerem zostanie Jackie Earle Haley, a film będzie debiutem twórcy reklam i teledysków, Samuela Bayera. Wiadomo też, że z postaci znanych ze starego cyklu w nowym filmie ma pojawić się Nancy Thompson. Premiera nowego "Koszmaru..." zaplanowana jest na rok 2010.


    Autor opisu serii: CASS [kontakt]

  • POWRÓT DO WYBORU
    STRONA GŁÓWNA